Shri Shivanandeshwarar / Shri Pranaveshwarar Temple at Thiruppanthurai (Thirupenuperunthurai)

Thiruppanthurai is situated on Kumbhakonam-Karaikkal route via (Nachiar Kovil-Eravanchera route). It is about 11 kms from Kumbhakonam and about 2 kms from Nachiar Kovil. This Padal Pethra Sthala was revered by Shaiva Saint Sambandhar. It is on the southern bank of river Arisilaru. This ancient temple must have been in existence even before the sixth century. This was rebuilt as a stone structure by Chola King Karikalan. Hence the present structure must be more than 1300 years old. There are stone inscriptions in the temple which give an account of the work done by various Chola kings. 

Moolavar: Shri Shivanandeshwarar, Shri Pranaveshwarar
Devi: Shri Mangalambika, Shri Malai-Arasi-Amman
Utsavar: Shri Pravaneshwarar
Kshetra Vruksha: Shami tree
Sacred Teertha: Mangala Theertha, Malai Arasi Amman Theertha
Puranik Name: Thirupenuperunthurai
Present Name: Thiruppanthurai

Kshetra Purana:

Once Lord Brahma did not give proper respect to Lord Muruga when he visited Kailash as Muruga was a small child. Lord Muruga got angry and he asked Lord Brahma about his method of creation. Lord Brahma stated he was creating living beings with the help of Vedas. Lord Muruga asked him to recite the Veda and Lord Brahma started reciting by chanting pranav mantra Om. Immediately Lord Muruga stopped him and asked him the meaning of Pranava mantra. As Lord Brahma could not explain, Muruga scolded him and put him in prison. He took up the role of creator. The devas, unable to find Lord Brahma, requested Lord Vishnu to negotiate with Lord Muruga for the release of Lord Brahma. As Lord Vishnu failed in his attempt they sought the help of Lord Shiva. When Lord Muruga was not convinced by Lord Shiva, Lord Shiva asked Muruga to explain the meaning of the Pranava mantra to him. To this Lord Muruga readily agreed and explained the meaning to Lord Shiva. This incident happened at Swami Malai. After releasing Lord Brahma, Lord Muruga became proud and egoistic. In order to teach him a lesson Lord Shiva made him dumb. As an atonement Lord Muruga came to this place, prepared and installed a Shiva Linga. He worshiped and regained his skills and speech. Hence Lord Shiva is praised as Lord Pranaveshwarar. When Lord Muruga came to this place for doing penance Lord Ganesha took the form of twin Vinayaka and came as an escort. The twin Vinayakas stayed back at this place. Hence we find twin Vinayaka at this entrance. They are named as Lord Sakshi Vinayaka and Lord Guha Vinayaka.

Those who worshiped here: Lord Brahma, Goddess Parvati, twin Vinayakas, Lord Muruga

Salient Features:

1. Utsav murti is Lord Bhikshtanar and is very beautiful.

2. At the entrance of the sanctum we find the shrines of Lord Vinayaka and Lord Muruga.

3. The temple is famous for the worship of Lord Dandayudhpaani and Lord Bhikshatanar.

4. Lord Dakshinamurti is having a shikha (shendi in Marathi) which is very unique, with eyes closed as if in meditation with a Chin Mudra. His ears are long.

5. At the entrance of the temple we have a shrine for twin Vinayaka.

6. In this temple the importance is for Lord Muruga.

7. The idol of Lord Dandayudhpaani (Lord Muruga) is in front of the sanctum.

8. On the Gopura of the sanctum, there are stucco images of Lord Ardhanareeshwarar, Lord Dakshinamurti and Lord Veena Dakshinamurti.

9. In the Navagraha shrine, Lord Surya is along with his wife. 

About the temple:

This east facing temple has a single prakaram with a three tiered Rajagopuram. After entering the temple we immediately come across Dhwajastambha, Balipeeth and Nandi. The sanctum sanctorum consists of sanctum, Ardha Mandap and Maha Mandap. Nandi is facing the sanctum. The Shiva Linga is a Swayambhu Linga. In the shrine of Lord Shiva there is a very ancient idol of Lord Muruga. On the Vimana of Lord Shiva’s shrine, there are stucco images of Lord Ardha Nareeshwarar, Lord Dakshinamurti and Lord Veena Dakshinamurti. 

Koshtha Murtis: Lord Nardana Vinayaka, Lord Dakshinamurti, Lord Lingothbhavar, Lord Bhairav and Goddess Vishnudurga. In a small shrine we come across Lord Chandikeshwarar. 

Though this is a Shiva temple the prominent deity is Lord Muruga. Hence we find his idol in the Sanctum Sanctorum. He is praised as Lord Dandayudhpani. He is in meditating posture with Chin Mudra and with eyes closed and has long ears. There are two Ganeshas in the temple praised as Lord Guha Vinayaka and Lord Sakshi Vinayaka. There is a shrine of Navagraha in which Lord Surya is on a pedestal along with his consorts.

Goddess Ambika is in a separate south facing shrine.

The idols and shrines in parikrama: Lord Vinayaka, Shaiva Saints Nalvar, Chola King and Queen, Lord Subramanya with his consorts, Goddess Gajalakshmi, Sapta Matrikas, Lord Kalabhairav, Goddess Mahalakshmi, Lord Kashi Vishwanath with Goddess Vishalakshi, Lakshmi Narayana and Shiva Lingas.

Prayers: Those who suffer from stammering and those who are dumb come to this place for relief. They take a dip in a Mangal Theertha and worship Lord Muruga by performing abhishek with honey for 45 days. 

Pooja: Daily rituals, Monthly, Weekly and Fortnightly poojas like Pradosha pooja, New Moon Day, Full Moon Day are observed.

Some important festivals:

Vaikasi (May-June): Vaiksi Vishakham (pooja on Vishakha nakshatra day)
Aavani (Aug-Sept): Ganesh chaturthi
Purattasi (Sept-Oct): Navaratri
Aipassi (Oct-Nov): Annabhishek, Skanda Shashthi
Karthigai (Nov-Dec): Thiru Karthigai
Thai (Jan-Feb): Thai pusam (pooja on Pushya nakshatra day), Makar sankranti
Maasi (Feb-March): Shivaratri
Panguni (March-April): Panguni Uttiram (pooja on Uttara Phalguni nakshatra day)

In the month of Chitrai on Bharani nakshatra day there is a festival to Lord Bhikshatanar named Amudupadayal.

Timing: 6 am to 11 am and 5 pm to 7 pm

Address:

Shri Shivandeshwarar / Shri Pranaveshwarar Temple,
Thiruppanthurai,
via Nachiar Kovil,
Taluka: Kumbhakonam,
Tamil Nadu 612602

Contact number of temple priest: K Nataraja Gurukkal -91-9443650826, 0435-2448138

Courtesy: Various websites and blogs

करुवेली येथील श्री सर्गुणेश्वरर मंदिर

हे मंदिर कुंभकोणम-पुंथोट्टम मार्गावर कुंथळूर मार्गे जाताना कुंभकोणम पासून २२ किलोमीटर्सवर आहे, नाचियार कोविल पासून २० किलोमीटर्सवर, थिरुपांपूरं पासून १५ किलोमीटर्सवर, पुंथोट्टमपासून २० किलोमीटर्सवर, मयीलादुथुराईपासून ३३ किलोमीटर्सवर आणि थिरुवारुरपासून ४० किलोमीटर्सवर आहे. ह्या पाडळ पेथ्र स्थळाची स्तुती शैव संत अप्पर ह्यांनी गायली आहे. हे मंदिर कावेरी नदीच्या दक्षिण काठावर आणि अरीसिलारू ह्या कावेरी नदीच्या उपनदीच्या उत्तर काठावर आहे. वर्तमान मंदिर १३०० वर्षे जुनं आहे. चोळा साम्राज्याच्या कालावधीत ह्या मंदिराची दगडी बांधकाम करून पुनर्निर्मिती झाली आणि कालांतराने विजयनगर आणि मराठा राजांनी ह्या मंदिराचा विस्तार केला. १९९० साली इथल्या काही स्थानिक लोकांनी पुढाकार घेऊन मोडकळीस आलेल्या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला. त्यांनी स्थापिलेल्या संस्थेचं नाव करुवेली असे आहे आणि सध्या ही संस्था ह्या मंदिराचे व्यवस्थापन बघत आहे.  

मूलवर: श्री सर्गुणेश्वरर
देवी: श्री सर्वांगसुंदरी
पवित्र तीर्थ: यम तीर्थ
पवित्र वृक्ष: बिल्व
पुराणिक नाव: थिरुकरूवेली, थिरुवेलीकोट्टीआई, सर्गुणेश्वर पुरम
जिल्हा: थिरुवारुर

क्षेत्र पुराण:

१. पुराणानुसार प्रजापती दक्ष राजाने यज्ञ आयोजित केला होता. ह्या यज्ञासाठी त्याने सर्व देवांना आमंत्रित केले पण आपली कन्या आणि जावई म्हणजेच श्री पार्वती देवी आणि भगवान शिव ह्यांना वगळले. पार्वती देवींना ह्या यज्ञात सहभागी होण्याची इच्छा होती. भगवान शिवांनी पार्वती देवींना न जाण्याचा सल्ला दिला. पण त्याकडे दुर्लक्ष करून पार्वती देवी यज्ञात सहभागी होण्यासाठी गेल्या. पण यज्ञस्थळी त्यांच्या पितांनी म्हणजेच दक्ष राजाने आपल्या कन्येचा आणि भगवान शिवांचा अपमान केला. पार्वती देवींना आपल्या पतीचा झालेला अपमान सहन झाला नाही. म्हणून त्यांनी यज्ञाला आणि यज्ञात सहभागी झालेल्यांना शाप दिला आणि स्वतः यज्ञकुंडामध्ये उडी मारून आत्मदहन केलं. कालांतराने त्यांनी हिमवानाची कन्या म्हणून जन्म घेतला. त्या ह्या स्थळी आल्या आणि भगवान शिवांशी पुनर्मीलन व्हावं म्हणून त्यांनी तपश्चर्या केली. भगवान शिवांसमोर त्या अत्यंत सुंदर आणि आल्हाददायक रूपांत आल्या. आणि नंतर त्यांनी भगवान शिवांसमवेत विवाह केला.

२. दक्ष यज्ञाचा संहार केल्यानंतर भगवान शिवांनी कुडूकोट्टी नावाचं तांडव नृत्त्य केलं.

३.  स्थळ पुराणानुसार सर्गुणन नावाच्या राजाने इथे भगवान शिवांची उपासना केली. म्हणून भगवान शिवांना इथे सर्गुणनाथर असं संबोधलं जातं. भगवान शिवांनी सर्गुणनला जन्म मृत्यूच्या फेऱ्यातून मुक्ती दिली. म्हणून ह्या स्थळाला करुवेली असं नाव प्राप्त झालं. 

४. पुराणानुसार यमदेवांनी इथे येऊन यम तीर्थ निर्माण केलं आणि भगवान शिवांची उपासना करून पापक्षालन केलं.

५. पुराणानुसार दक्ष राजाच्या पोटी जन्म घेतल्याने श्री पार्वती देवींना परत जन्म घ्यायला लागला. हिमवानाच्या पोटी जन्म घेतल्यानंतर त्यांनी भगवान शिवांशी विवाह केला आणि त्या अमृतत्व पावल्या. म्हणून असा समज आहे कि जे भाविक जन इथे येऊन भगवान शिवांची उपासना करतात त्यांना परत जन्म घ्यायला लागत नाही म्हणजेच त्यांना मातेच्या गर्भातून जन्म घ्यायला लागत नाही. (तामिळ मध्ये करू म्हणजे गर्भ आणि इल्लाई म्हणजे नाही). म्हणून ह्या स्थळाला करूइल्लाई असं नाव प्राप्त झालं. कालांतराने त्याचा अपभ्रंश होऊन ते करुवेली असं झालं.

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:

सर्गुणन राजा, श्री पार्वती देवी, श्री इंद्रदेव, श्री यमदेव, देव, रुद्रगण

वैशिष्ट्ये:

१. ह्या मंदिरातल्या मूर्ती खूप प्राचीन आहेत आणि त्यांचं शिल्पकाम सुंदर आहे.

२. ह्या मंदिरामध्ये श्री दक्षिणामूर्तींच्या मूर्तीमध्ये त्यांनी हातामध्ये सर्प धरला आहे. हे दृश्य खूप दुर्मिळ आहे.

३. भगवान शिव आणि श्री पार्वतीदेवींच्या देवालयामध्ये ते दोघे विवाह मुद्रेमध्ये आहेत.

४. परिक्रमेच्या भिंतीवर एक शिल्प आहे ज्यामध्ये एक हत्ती भगवान शिवांची पूजा करत आहे आणि त्याच्या बाजूला श्री गणेश आहेत.

५. श्री यमदेवांनी इथे एक तीर्थ निर्माण केलं आणि भगवान शिवांची उपासना केली. 

६. ह्या स्थळाच्या जवळपास अशी आठ मंदिरे आहेत जिथे अष्टदिक्पालांनी भगवान शिवांची उपासना केली. ह्या सर्व मंदिरांमध्ये पूजा करणं हे खूप शुभ मानलं जातं. ही स्थळे पुढीलप्रमाणे आहेत

दिक्पालांचे नाव	त्यांनी जिथे पूजा केली ते स्थळ
इंद्र	अंगमबाडी
अग्नी	वन्नीयुर
यम	करुवेली
निऋती	वयलूर
वरुण	शिवनगरम
वायू	अकलंगन
कुबेर	दक्षिण पुडूर
ईशान	नल्ललूर

 

७. इथे नवग्रहांचे देवालय नाही

मंदिराबद्दल माहिती:

हे छोटं मंदिर पूर्वाभिमुख असून ह्याला तीन स्तरांचं राजगोपुर आहे. इथे प्रवेशावर एक सुंदर कमान आहे. मंदिराच्या पुढे पवित्र तीर्थ आहे. भाविक जन मंदिरात प्रवेश करण्याआधी हात पाय धुवून मग प्रवेश करतात. ह्या मंदिरात एक परिक्रमा आहे पण इथे ध्वजस्तंभ नाही. मंदिरात प्रवेश केल्यावर एका मंडपामध्ये नंदी आणि बलीपीठ आहे आणि नंदी गाभाऱ्याकडे मुख करून आहे.

भगवान शिवांनी इथे तांडव नृत्य ज्याचे नाव कुडूकोट्टी असे आहे. ह्या स्थळाला करूइल्लाई असं नाव प्राप्त झालं कारण असा समज आहे कि जे इथे पूजा करतात त्यांना पुनर्जन्म नाही (तामिळ मध्ये करू म्हणजे गर्भ आणि इल्लाई म्हणजे नाही). 

इथले स्वयंभू लिंग साधारण उंचीचे आहे पण खूप सुंदर आहे. 

कोष्ठ मूर्ती: श्री नर्दन विनायक, श्री दक्षिणामूर्ती, श्री भैरव, श्री ब्रह्म, श्री अर्धनारीश्वरर आणि श्री दुर्गादेवी

श्री चंडिकेश्वरांचे देवालय त्यांच्या नेहमीच्या स्थानी आहे. 

इथल्या शिवलिंगातुन शांती, स्थैर्य, अव्यक्त आनंद आणि मुक्ती उल्लसतात.

भगवान शिवांच्या देवालयाच्या उजव्या बाजूला श्री अंबिका देवींचे पूर्वाभिमुख देवालय आहे. ह्या देवालयामध्ये स्वतंत्र गाभारा, अर्धमंडप आणि गाभाऱ्यावर विमान आहे. श्री अंबिकादेवींची मूर्ती त्यांच्या नावानुसार अतिशय सुंदर आहे. ही मूर्ती साधारण साडेपांच फूट उंच आहे. ह्या मूर्तीमध्ये श्री अंबिका देवी उभ्या मुद्रेमध्ये आहेत आणि त्यांना चार हात आहेत. त्यांच्या  दर्शनाने मनाला शांतता आणि मुक्ती मिळते. श्री अंबिका देवींच्या देवालयामध्ये श्री दुर्गादेवी सिंहवाहिनी रूपांत आहेत. 

महामंडपामध्ये श्री शिवगामींसमवेत श्री नटराजांची मूर्ती आहे. 

इथे श्री हनुमानांची मूर्ती आहे ज्याचे नाव संजीवनी अंजनेय असे आहे.

इथे स्वतंत्र नवग्रह देवालय नाही. मंदिराच्या आवारात पिंपळ आणि निंब वृक्षांच्या खाली श्री वलमपुरी विनायक आणि नागांच्या मूर्ती आहेत. 

परिक्रमेमध्ये श्री ध्यान गणेश, श्री बालमुरूगन, श्री वल्ली आणि श्री दैवानै समवेत श्री सुब्रह्मण्य ह्यांची देवालये आहेत. तसेच परिक्रमेमध्ये पुढील मूर्ती पण आहेत - शैव संत अप्पर, संबंधर आणि सुंदरर आणि दोन राजे. 

प्रार्थना:

१. भाविक जनांचा असा समज आहे कि इथे पूजा केल्याने जन्ममरणाच्या फेऱ्यातून मुक्ती मिळते. 

२. भाविक जन इथे विवाहातील अडचणींचा परिहार होण्यासाठी आणि अपत्यप्राप्तीसाठी प्रार्थना करतात.

३. भाविक जन इथे ज्ञान आणि शैक्षणिक प्रगतीसाठी प्रार्थना करतात. 

पूजा:

परंपरेनुसार नियमित दैनंदिन पूजा, प्रदोष पूजा आणि नियमित साप्ताहिक पूजा.

मंदिरात साजरे होणारे महत्वाचे सण:

आडी (जुलै-ऑगस्ट): पुर्वा फाल्गुनी नक्षत्रावर पूजा तसेच दर शुक्रवारी विशेष पूजा

आवनी (ऑगस्ट-सप्टेंबर): श्री गणेश चतुर्थी

पूरत्तासी (सप्टेंबर-ऑक्टोबर): नवरात्री

ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक, स्कंद षष्ठी

कार्थिगई (नोव्हेंबर-डिसेंबर): थिरुकार्थिगई

मारगळी (डिसेंबर-जानेवारी): थिरुवथीरै

थै (जानेवारी-फेब्रुवारी): मकरसंक्रांति

मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्री     

प्रत्येक वर्षी कुंभाभिषेकाच्या वेळी संवत्सर अभिषेक आणि होम केला जातो. ह्यावेळी भगवान शिव, श्री पार्वती देवी आणि श्री गणेशांवर महाभिषेक केला जातो. आणि संध्याकाळी भगवान शिव आणि पार्वती देवींचा दिव्य विवाह सोहळा साजरा होतो. नवरात्री मध्ये सकाळ ते संध्याकाळ ललिता सहस्रनामाचे पारायण होते. 

मंदिराच्या वेळा: सकाळी ७ ते दुपारी १२, दुपारी ४.३० ते रात्री ८

मंदिराचा पत्ता:

श्री सर्गुणेश्वरर मंदिर,
ऍट पोस्ट करुवेली कोट्टैडै (करुवेली),
पुंथोट्टम मार्गे,
तालुका: कूडवासल,
जिल्हा: थिरुवारुर,
तामिळ नाडू ६०९५०१

दूरध्वनी: ९१-९४२२९३२९४२, ०४३६६-२७३९००

अस्वीकरण आणि शिष्टाचार (Disclaimer and courtesy):

ह्या लेखांमधली माहिती संकलित करताना विविध आचार्यांचे उपन्यास, दक्षिण भारतातील काही नियतकालिके, तसेच इंटरनेट वरील विविध ब्लॉग्स आणि वेबसाईट्स ह्यांचा आधार घेतला आहे. आपल्याला ह्या लेखांमध्ये काही त्रुटी आढळल्यास आम्हाला जरूर कळवा.

Shri Sarguneshwarar Temple at Karuveli

Karuveli is situated at a distance of 22 kms from Kumbhakonam on Kumbhakonam to Poonthottam route via Koonthalur. It is at a distance of about 20 kms from Nachiyar Kovil, 15 kms from Thirupampuram, 20 kms from Poonthottam, 33 kms from Mayiladuthurai and 40 kms from Thiruvarur. This is one of the Padal Petra Sthalam revered by Shaiva Saint Appar. This is on the southern bank of river Kaveri and northern bank of river Arasilaru which is a tributary of Kaveri. 

The present temple is believed to be more than 1300 years old. The original temple was reconstructed as a stone structure during the Chola period and further extended by Vijayanagar and Maratha kings. In 1990 a group of natives of this place took the initiative and reconstructed the temple which was in ruins at that time. The group is named as Karuveli organization and now manages and maintains the temple.

Moolavar: Shri Sarguneshwarar
Devi: Shri Sarvangasundari
Sacred Theertha: Yama Theertha
Sacred Vruksha: Bilva
Puranik Name: Thirukaruveli, Karuvelikottai, Sarguneshwarar Puram
District: Thiruvarur

Kshetra Purana:

1. According to the Purana, Goddess Parvati went to attend her father Daksha’s yagna without paying heed to her husband’s advice. At the yagnya she as well as her husband Lord Shiva were disgraced by her father. Therefore she cursed Daksha yagnya and all participants. Later, she took birth as a daughter of Himavan. She came here to do penance and reunite with Lord Shiva. When she came here she presented herself in a very pleasing and beautiful form to Lord Shiva. Hence she is addressed as Sarvangasundari at this place. Later she married him at this place.

2. After destroying Daksha yagnya, Lord Shiva performed Tandava known as Kodukotti. 

3. According to the Purana, a king named Sargunan worshiped Lord Shiva at this place. Hence Lord Shiva is praised as Sargunanathar. The king was freed from the cycle of birth and death and attained salvation. Hence the place got the name Karuveli. 

4. According to the Sthala Purana, Lord Yama came to this place and created a theertha named Yama Theertha. He worshiped Lord Shiva and got rid of his sin.

5. According to the Purana, Goddess Parvati had to take birth again as she was born as a daughter to wicked King Daksha. After taking rebirth as a daughter of Himavan, she married Lord Shiva and became immortal. Hence it is believed that those who visit this place and worship Lord Shiva, have no rebirth i.e. they will not be born from a mother’s womb in the form of foetus (karu in Tamil, means foetus, ellai in Tamil means no). Hence the place got the name Karuellai which got corrupted to Karuveli.

Those who worshiped at this place:

King Sargunan, Goddess Parvati, Lord Indra, Lord Yama, Devas and Rudraganas. 

Salient features:

1. All the idols in the temple are very ancient and are beautifully sculptured. 

2. Lord Dakshinamurti is holding a serpent in hand which is very rare. 

3. The shrine of Lord Shiva and Goddess Parvati indicate that they are in wedding posture. 

4. On a wall in parikrama there is a sculpture of an elephant worshiping Shiva Linga and Lord Ganesha by the side. 

5. It is stated that Lord Yama dug the theertha at this place and worshiped Lord Shiva. 

6. There are eight other Shiva temples nearby this temple where Ashtadikpalakas are believed to have worshiped Lord Shiva. It is considered to be auspicious to worship at all these places along with the main temple. 

Dikpala	Name of the place
Indra	Naganbadi
Agni	Vanniyur
Yama	Karuveli
Nirutti	Vayalur
Varuna	Shivanagaram
Vayu	Aklangan
Kubera	S. Pudur
Ishanan	Nallavur

7. There is no Navagraha shrine.

About the temple:

This is a small east facing temple with a three tiered Rajagopuram. There is a beautiful arch at the entrance. The sacred theertha is in the front of the temple. People wash their hands and feet before entering the temple. It has one parikrama but no Dhwajastambha. As soon as we enter the temple, we come across Nandi in the mandap and Balipeeth where Nandi is facing the sanctum. 

Lord Shiva has performed a dance at this place known as Kodukotti. The place got the name Karuveli (Karu means fotus, and ellai means no) as there is a belief that anyone who visits the temple has no rebirth. The swayambhu Shiva Linga is of modest height but is very beautiful. 

Koshtha murtis: Lord Nardana Vinayaka, Lord Dakshinamurti, Lord Bhairav, Lord Brahma, Lord Ardhanarishwarar and Goddess Durga. The shrine of Lord Chandikeshwarar is in its usual position. 

The Shiva Linga is radiating peace, calm, an unexpressed happiness and relief. The shrine of Goddess Ambika is facing the east and is on the right of Lord Shiva’s shrine. Her shrine has a separate Sanctum Sanctorum and Ardhamandap with a Vimaan over the Sanctum.

The idol of Goddess Ambika is very beautiful as the name suggests. It is 5.5 feet tall in a standing position with four hands. The darshan of Goddess Ambika brings about a feeling of relief and calm. In the Mahamandap we come across the shrine of Lord Nataraja along with Goddess Shivagami. Lord Hanuman is praised as Lord Sanjivani Anjaneya. Inside the shrine of Goddess Ambika we come across Goddess Durga as Simha Vahini. There is no separate Navagraha shrine. Within the temple complex, under peepal and neem trees, we come across idols of Lord Valampuri Vinayaka and Nagas. There are shrines of Lord Dhyana Ganesha, Lord Balamurugan and Lord Subramanya with Valli and Deivanai in the parikrama. We also come across the parikrama idols of Shaiva saints Appar, Sundarar and Sambandhar and two kings. 

Prayers: 

1. Devotees believe that worshiping Lord Shiva at this temple gives salvation and will help them break away from the cycle of birth and death.

2. Devotees pray here for the removal of marriage obstacles and for a child boon.

3. Devotees worship for knowledge and education.

Pooja: 

Regular poojas as per tradition, Pradosha pooja and other weekly rituals.

Important festivals: 

Adi (July-August): Puram, Special pooja on Fridays
Avani (August-September): Ganesh Chaturthi
Purattasi (September-October): Navaratri
Aipassi (October-November): Annabhishek, Skandashashthi
Karthigai (November-December): Thiru Karthigai
Margazhi (December-January): Thiruvathirai
Thai (January-February): Makar Sankranti
Maasi (February-March): Shivaratri

Every year Samvatsar Abhishek and homam are conducted on the day when Kumbhabhishek was done. During this Mahabhishek is done for Ambika, Lord Shiva and Lord Ganesha. In the evening, the wedding of a divine couple (To the idols of Lord Shiva and Goddess Parvati).

During Navaratri, Lalitha Sahasranaam is chanted from morning till evening.

Timings: 7 am to 12 noon and 4.30 pm to 8 pm

Address: 

Shri Sarguneshwarar Temple,
at post Karuveli Kottai (Karuveli),
Via Poonthottam,
Taluka: Kudavasal,
District: Thiruvarur,
Tamil Nadu 609501

Phone: 91-9422932942, 04366-273900

Courtesy: Various blogs and websites

थिरुअन्नीयुर येथील श्री अग्नीपुरीश्वरर मंदिर

हे मंदिर मयीलादुथुराई-थिरुवारुर मार्गावर मयीलादुथुराईपासून २८ किलोमीटर्सवर वर, पेरलम पासून १८ किलोमीटर्सवर, थिरुपांपुरं पासून १२ किलोमीटर्सवर, थिरुवारुर पासून ३५ किलोमीटर्सवर आणि कुंभकोणमपासून २५ किलोमीटर्स वर आहे. ह्या पाडळ पेथ्र स्थळाची स्तुती शैव संत अप्पर ह्यांनी त्यांच्या पवित्र स्तोत्रांमधे गायली आहे. हे स्थळ कावेरी नदीच्या दक्षिण काठावर आणि अरिसीलारू ह्या कावेरी नदीच्या उपनदीच्या उत्तर काठावर आहे. 

मूळ मंदिर ७व्या शतकाच्याही आधीपासून अस्तित्वात असावं. कालांतराने चोळा राजांनी ह्या मंदिराला दगडी बांधकामामध्ये रूपांतरित केले. ह्या मंदिराचा सांभाळ विजयनगर आणि मराठा राजे तसेच नागरथारांनी केला.

मूलवर: श्री अग्निपुरीश्वरर, श्री अग्नीश्वरर
देवी: श्री गौरी, श्री पार्वती
पवित्र तीर्थ: अग्नी तीर्थ
पवित्र वृक्ष: शमी वृक्ष
पुराणिक नाव: थिरुअन्नीयुर, थिरुवन्नीयुर
वर्तमान नाव: अन्नीयुर

क्षेत्र पुराण:

१.  प्रजापती दक्ष राजाने यज्ञ आयोजित केला होता. ह्या यज्ञामध्ये त्याने सर्व देवांना आमंत्रित केले पण त्यातून आपली पुत्री आणि जावई म्हणजेच श्री पार्वती देवी आणि भगवान शिव ह्यांना वगळले. पार्वती देवींना ह्या यज्ञात सहभागी होण्याची इच्छा होती. भगवान शिवांनी त्यांना यज्ञाला न जाण्याचा सल्ला दिला. पण पार्वती देवींनी त्याकडे दुर्लक्ष करून त्या यज्ञात सहभागी होण्यासाठी गेल्या. यज्ञस्थळी त्यांच्या पितांनी म्हणजेच दक्ष राजाने पार्वती देवी आणि भगवान शिवांचा अपमान केला. हा अपमान सहन न होऊन पार्वती देवींनीं यज्ञकुंडामध्ये उडी मारून आत्मदहन केलं. भगवान शिवांना हे ज्ञात झाल्यावर त्यांना प्रचंड क्रोध आला आणि त्यांनी वीरभद्र आणि भद्रकाली ह्यांना यज्ञाचा विध्वंस करण्याची आज्ञा केली. वीरभद्र आणि भद्रकालींनी यज्ञाचा विध्वंस केला आणि त्याचबरोबर यज्ञात सहभागी झालेल्या देवांना पण शिक्षा दिली. अग्नीदेव ह्या यज्ञामध्ये सहभागी झाले होते म्हणून त्यांना शिक्षा म्हणून भगवान शिवांनी त्यांनी शाप दिला कि त्यांची सर्व शक्ती लोप पावेल आणि त्यामुळे त्यांना कुठल्याही यज्ञामध्ये सहभागी होता येणार नाही. अग्निदेवांनी आपली शक्ती गमावल्यामुळे पृथ्वीवर यज्ञ संपन्न होणे थांबले आणि ह्याचा परिमाण म्हणून पृथ्वीवर दुष्काळ पडला आणि सर्व जीव कष्टी झाले. आपल्या चुकीचा परिहार करण्यासाठी म्हणून अग्निदेव ह्या स्थळी आले. त्यांनी एक तीर्थ निर्माण केलं, एक शिवलिंग निर्माण केलं आणि ह्या लिंगाची त्यांनी शमीच्या पत्रांनी पूजा केली. भगवान शिवांच्या कृपेने त्यांची शापातून मुक्ती झाली. म्हणून ह्या स्थळाला अन्नीयुर असे नाव प्राप्त झाले. कालांतराने त्याचा अपभ्रंश होऊन ते वन्नीयुर असे झाले. (तामिळ मध्ये वन्नी म्हणजे शमी). आणि भगवान शिवांना अग्नीपुरीश्वरर असे नाव प्राप्त झाले. अग्निदेवांनी निर्माण केलेल्या तीर्थाचे नाव अग्नी तीर्थ झाले.

२. भगवान शिवांशी विवाह करण्यासाठी श्री पार्वती देवींनी कात्य ऋषींची कन्या म्हणून जन्म घेतला. त्यांनी ह्या ठिकाणी तपश्चर्या केली आणि तपश्चर्येच्या अंती भगवान शिव त्यांच्यासमोर प्रकट झाले आणि त्यांनी कृपावर्षाव केला. पुढे थिरुविळीमिळलै इथे दोघांनी विवाह केला.

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:

श्री ब्रह्म, श्री अग्नी, अगस्त्य ऋषी, सनत कुमार, सनातन ऋषी आणि श्री पार्वती देवी

वैशिष्ट्ये:

१. बाहेरील मंडपामध्ये पितळी पट्टीवर स्थळ पुराणे चित्रित करणारी उठावदार चित्रे आहेत.

२. इथल्या द्वारपालकांच्या मूर्ती लहान आहेत.

३. श्री दुर्गादेवींच्या देवालयाजवळ काही ऋषींची शिल्पे आहेत.

४. असा समज आहे कि इथले क्षेत्र वृक्ष १६०० वर्षे जुने आहे.

५. आवनी आणि पंगूनी ह्या तामिळ महिन्याच्या १८व्या, १९व्या आणि २०व्या दिवशी सूर्याची किरणे शिव लिंगावर पडतात.

६. असा समज आहे की इथून जवळ असलेल्या आठ शिव मंदिरांमध्ये अष्टदिक्पालांची पूजा केली जाते. त्यात हे स्थळ म्हणजेच वन्नीयुर पण आहे.

७. ह्या मंदिरात २ चंडिकेश्वरांच्या मूर्ती आहेत.

मंदिराबद्दल माहिती:

मंदिरामध्ये गाभारा, अंतराळ, अर्धमंडप आणि खुला मुखमंडप आहे. हे मंदिर पूर्वाभिमुख असून ह्याला दोन स्तरांचं राजगोपुर आहे आणि एक परिक्रमा आहे. इथे ध्वजस्तंभ नाही. इथे प्रवेशावर नंदीमंडपामध्ये बलीपीठ आणि नंदी आहेत. इथले स्वयंभू लिंग पूर्वाभिमुख आहे. 

कोष्ठ मूर्ती: श्री दक्षिणामूर्ती, श्री लिंगोद्भवर, श्री ब्रह्म आणि श्री दुर्गादेवी.

परिक्रमेमध्ये पुढल्या मूर्ती आणि देवालये आहेत - श्री गणेश, श्री सुब्रह्मण्य त्यांच्या पत्नींसमवेत, शैव संत नालवर, अनेक शिवलिंगे, श्री भैरव, श्री सूर्य, श्री चंद्र आणि श्री शनीश्वर. 

ह्या मंदिरात दोन चंडिकेश्वरांच्या मूर्ती आहेत. परिक्रमेमध्ये श्री सोमस्कंदर आणि श्री नटराज ह्यांच्यापण मूर्ती आहेत. इथे पंचमूर्ती आहेत आणि त्या सुंदर आणि प्रसिद्ध आहेत. भगवान शिवांच्या देवालयाच्या प्रवेशावर द्वारपालकांची दगडी शिल्पे आहेत. गाभाऱ्याच्या भिंतींवर पुढल्या मूर्ती आहेत - शैव संत अप्पर, श्री अग्नी, श्री गौरीदेवी, शिवलिंग, शिवलिंगावर आपल्या आचळांमधून दुधाचा अभिषेक करणारी कामधेनू आणि श्री ऋषभारूढर. ह्या सगळ्या मूर्ती एका रेषेत आहेत. परिक्रमेमध्ये श्री गणेश, श्री बालसुब्रमण्य आणि श्री गजलक्ष्मी देवींची देवालये आहेत. नालवर ह्यांच्या मूर्ती मुखमंडपामध्ये आहेत. श्री अंबिकादेवींचे देवालय भगवान शिवांच्या देवालयाच्या उजव्याबाजूला आहे. श्री अंबिका देवींची मूर्ती छोटी पण खूप सुंदर आहे. ह्या स्थळाच्या भोवती आठ मंदिरे ज्यांना अष्टदिक्पालांची मंदिरे असं म्हणलं जातं. ह्या मंदिरांमध्ये पूजा करणं हे खूप शुभ मानलं जातं. ती आठ मंदिरे अशी आहेत

दिक्पाल	स्थळाचे नाव
इंद्र	अंगमबाडी
अग्नी	वन्नीयुर
यम	करुवेली
नैऋत्य	वयलूर
वरूण	शिवनगरम
वायू	अकलंगम
कुबेर	दक्षिण पुडूर
इशान	नल्लवुर

प्रार्थना:

१. भाविक जन इथे विवाहातल्या अडचणींचा परिहार करण्यासाठी प्रार्थना करतात.

२. भाविक जन इथे उष्णतेने निर्माण झालेल्या रोगांचे तसेच उच्च रक्तदाबामुळे होणाऱ्या रोगांचे निरसन करण्यासाठी अग्नी तीर्थामध्ये स्नान करून भगवान शिवांची पूजा करतात.

३. हे वास्तुदोष परिहार स्थळ असल्याकारणाने भाविक जन इथे वास्तुदोषांच्या परिहारासाठी पूजा करतात

४. इमारतीचे बांधकाम सुरु करण्याआधी भाविक जन इथे सात विटा घेऊन येतात आणि पूजा करतात. आणि मग इमारतीचे बांधकामाची सुरुवात ह्या सात विटांनी करतात. 

पूजा:

सर्व दैनंदिन पूजा, प्रदोष पूजा, अमावस्या आणि पौर्णिमेला विशेष पूजा.

मंदिरात साजरे होणारे सण:

वैकासि (मे-जून): वैकासि विशाखं

आवनी (ऑगस्ट-सप्टेंबर): श्री गणेश चतुर्थी

ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक

कार्थिगई (नोव्हेंबर-डिसेंबर): थिरुकार्थिगई दीपम

मारगळी (डिसेंबर-जानेवारी): थिरुवथीरै

मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्री

मंदिराच्या वेळा: सकाळी ८ ते दुपारी १२, संध्याकाळी ५ ते रात्री ८

मंदिराचा पत्ता:

श्री अग्नीपुरीश्वरर मंदिर,
ऍट पोस्ट वन्नीयुर (अन्नीयुर),
तालुका: कूडवासल,
जिल्हा: थिरुवारुर,
तामिळनाडू ६१२२०१

पुरोहिताचा संपर्क: श्री गणेश गुरुक्कल - +९१४३५२४४९५७८ 

अस्वीकरण आणि शिष्टाचार (Disclaimer and courtesy):

ह्या लेखांमधली माहिती संकलित करताना विविध आचार्यांचे उपन्यास, दक्षिण भारतातील काही नियतकालिके, तसेच इंटरनेट वरील विविध ब्लॉग्स आणि वेबसाईट्स ह्यांचा आधार घेतला आहे. आपल्याला ह्या लेखांमध्ये काही त्रुटी आढळल्यास आम्हाला जरूर कळवा.

Shri Agnipureeshwarar Temple at Anniyur (Vanniyur)

This place is at a distance of about 28 kms from Mayiladuthurai on Mayiladthurai-Thiruvarur route, 18kms from Peralam, 12 kms from Thirupampuram, 35 kms from Thiruvarur and 25 kms from Kumbhakonam. This Padal Petra Sthalam was revered by Shaiva Saint Appar in his sacred hymns. This is on the southern bank of Kaveri and on the northern bank of Arisilaru tributary of Kaveri. 

The original temple must have existed before the seventh century. Later on it was converted into a stone structure by Chola kings. This temple was maintained by Vijayanagara kings, Maratha kings and Nagarathars.

Moolavar: Shri Agnipureeshwarar, Shri Agnishwarar
Devi: Shri Gauri, Shri Parvati
Sacred Theertha: Agni Theertha
Sacred Vruksha: Shami tree
Puranik name: Thiruanniyur, Thiruvanniyur
Present name: Anniyur

Kshetra Purana:

1. King Daksha had invited everyone for the yagnya except his son-in-law and daughter (Lord Shiva and Goddess Parvati). Lord Shiva advised Goddess Parvati not to attend the function but still she went to the yagnya against Lord Shiva’s advice. It was there that both she and her husband were insulted. Goddess Parvati jumped into the yagnya fire. Hence Veerabhadra and BhadraKaali punished those who attended yagnya on the orders of Lord Shiva. As Lord Agni had attended the yagnya, he was cursed by Lord Shiva to lose all his power so that he can not participate in any yagnya. As Lord Agni lost his power no yagnya could be conducted on the earth. This resulted in famine and hardship for all living beings. For an atonement for his mistake Lord Agni came to this place, created a theertha, made a Shiva linga, installed it and worshiped it with Shami leaves. By the grace of Lord Shiva, he got rid of his curse. Hence the place got the name Anniyur which in course of time became Vanniyur (Vanni in tamil means Shami). And Lord Shiva is known as Agnipureeshwarar. Theertha created by Agni is called Agni Theertha.

2. Goddess Parvati took birth as the daughter of Sage Katya to marry Lord Shiva. She did penance at this place and finally Lord Shiva appeared before her and blessed her. Later they married nearby Thiruveezhimizhalai.

Those who worshiped at this place: 

Lord Brahma, Lord Agni, Sage Agastya, Sanath Kumar, Sanatan Rishis and Goddess Parvati.

Salient features:

1. On the walls of the outer mandap we find Brass-relief of Sthala Purana.

2. Dwarapalakas idols are small. 

3. Near Goddess Durga’s shrine, there are some sculptures of Sages.

4. The Kshetra Vruksha is believed to be more than 1600 years old.

5. The rays of the Sun fall on Shiva Linga on eighteenth, nineteenth and twentieth days in the Tamil month of Aavani and Panguni.

6. It is believed that the Ashtadikpalas are worshiped in eight nearby Shiva sthalam including Vanniyur.

7. There are two Chandikeshwarar idols in the temple.

About the temple:

The temple consists of the Sanctum Santorum, Antarala, Ardhamandap and an open Mukhamandap.

This is an east facing temple with a two tiered Rajagopuram and single prakaram. There is no Dhawajastambha. At the entrance we have Balipeeth and Nandi in the Nandimandap. The Swayambhu Linga is facing the east. 

Koshta Murtis: Lord Dakshinamurti, Lord Lingothbhavar, Lord Brahma and Goddess Durga. 

In the prakaram we come across following shrines and idols - Lord Ganesha, Lord Subramanya with his consorts, Shaiva Saints Nalvar, a number of Shiva lingas, Lord Bhairava, Lord Surya, Lord Chandra and Lord Shanishwarar. There are two Chandikeshwarar idols in the shrine. We also come across in the prakaram Lord Somaskandar and Lord Nataraja. There are pancha murtis and they are very beautiful and famous. The Dwarapalakas at the entrance of Lord Shiva’s shrine are sculptured in stone. On the walls of the Sanctum Sanctorum there are idols of Shaiva Saint Appar, Lord Agni, Goddess Gauri, Shiva Linga, Celestial Cow Kamadhenu pouring milk on a Shiva Linga from its udder and Lord Rishabharudhar. They are placed in a single line. There are shrines of Lord Ganesha, Lord Balasubramanya and Goddess Gajalakshmi in the prakaram. The shrine of Nalvar is in the front mandap. The shrine of Ambika is to the right of Lord Shiva’s shrine. The idol of Goddess Ambika is small but very beautiful. 

There are 8 temples around this place which are considered as the temples of Asthadikpalakas. It is considered to be very auspicious to worship at these temples. The temples are 

Dikpal	Name of the place
Indra	Angambadi
Agni	Vanniyur
Yama	Karuveli
Nairutya	Vayalur
Varun	Sivanagaram
Vayu	Aklangam
Kubera	S.Pudur
Eeshan	Nallavur

Prayers: 

1. Devotees worship at this place to get rid of obstacles in marriage. 

2. Devotees worship Lord Shiva after taking a dip in Agni theertha to get rid of heat related problems and blood pressure ailments. 

3. People worship here for the removal of Vastu dosha as this temple is a parihar sthala for Vastu dosha.

4. Devotees bring seven bricks to the temple before starting construction of the building. After performing the pooja they start building their house first with these seven bricks.

Poojas: 

All daily rituals, pradosa pooja, special poojas on new moon and full moon days.

Important festivals:

Vaikasi (May-June): Vaikasi vishakham
Maasi (Feb-March): Mahashivaratri
Margazhi (Dec-Jan): Thiruvathirai
Karthigai (Nov-Dec): Thiru Karthigai deepam
Aipassi (Oct-Nov):Annabhishek
Aavani (Aug-Sept): Ganesh Chaturthi

Timings: 8 am to 12 noon, 5 pm to 8 pm

Address: 

Shri Agnipureeshwarar Temple,
at post Vanniyur (Anniyur)
Taluka: Kudavasal,
District: Thiruvarur,
Tamil Nadu 612201

Contact of priest: Shri Ganesh Gurukkal - 91-4352449578 

Courtesy: Various websites and blogs

थिरुवीळीमिळलै येथील श्री नेत्रपाणेश्वरर मंदिर

हे मंदिर मयीलादुथुराई - थिरुवारुर मार्गावर मयीलादुथुराई पासून २७ किलोमीटर्स वर, पुंथोट्टम पासून १० किलोमीटर्स वर, पेरलम पासून १४ किलोमीटर्स वर, कारैक्कल पासून ३६ किलोमीटर्स वर, कुंभकोणम पासून ३० किलोमीटर्स वर, थिरुपांपुरं पासून ७ किलोमीटर्स वर आहे. हे पाडळ पेथ्र स्थळ कावेरी नदीच्या दक्षिणकाठावर आहे. हे विवाहातल्या अडचणींसाठी परिहार स्थळ आहे. शैव संत संबंधर, अप्पर आणि सुंदरर ह्यांनी ह्या मंदिरातील भगवान शिवांची स्तुती गायली आहे. हे मंदिर अरिसिलारू ह्या कावेरी नदीच्या उपनदीच्या उत्तर काठावर आहे. पूर्वी इथे विपुल प्रमाणात फणस, चंदन, चंपक आणि कवठाचे वृक्ष होते. म्हणून ह्या स्थळाला वीळीवन असं नाव आहे. 

हे मंदिर साधारण २००० वर्षे जुने आहे. हे मंदिर ७व्या शतकाच्याही आधीपासून अस्तित्वात असावे. ह्या मंदिराचे दगडी बांधकाम करून पुनर्निर्माणाचे काम चोळा राजांनी केले आणि विस्तार विजयनगर राजांनी केला. इथे कुलोथंगन I ह्या चोळा राजाच्या काळापासूनचे ६८ शिलालेख आहेत. ह्या शिलालेखांमध्ये विजयनगर आणि चोळा राजांनी दिलेल्या देणग्या आणि भेटवस्तूंचे उल्लेख आहेत. 

मूलवर: श्री नेत्रपाणेश्वरर, श्री वीळीनाथरस्वामी, श्री वीळीअळगेसर, श्री कल्याणसुंदरमूर्ती
देवी: श्री सुंदरभुजांबिका, श्री कात्यायनी
पवित्र तीर्थ: विष्णू तीर्थ, दामोदर तीर्थ आणि इतर २५ तीर्थे
क्षेत्र वृक्ष: वीळी वृक्ष

क्षेत्र पुराण:

१. कात्यायन ऋषी आणि त्यांच्या पत्नीनें त्यांच्या पोटी श्री पार्वती देवींनी जन्म घ्यावा ह्यासाठी प्रखर तपश्चर्या केली. ह्या तपश्चर्येवर प्रसन्न होऊन श्री पार्वती देवींनी त्यांच्या पोटी जन्म घेतला म्हणून त्यांना कात्यायनी असं नाव प्राप्त झालं. जेव्हा कात्यायनी विवाहयोग्य झाली त्यावेळी कात्यायन ऋषींनी भगवान शिवांना कात्यायनीबरोबर विवाह करण्याची प्रार्थना केली. त्यांच्या प्रार्थनेला प्रतिसाद देऊन भगवान शिवांनी चित्राई ह्या तामिळ महिन्याच्या मघा नक्षत्र दिवशी कात्यायनीबरोबर विवाह केला. कात्यायन ऋषींनी भगवान शिवांना कात्यायनीसमवेत इथे विवाहाच्या पोशाखात राहून सर्वांना दर्शन देत राहावे अशी प्रार्थना केली. म्हणून भगवान शिव इथे श्री पार्वती देवींसमवेत विवाहाच्या पोशाखात इथे प्रकट झाले.  

२. स्थळ पुराणानुसार ह्या स्थळी कवठ, चंपक आणि फणसाचे वृक्ष विपुल प्रमाणात होते. म्हणून ह्या स्थळाला वीळीवनम असे नाव होते. मीळलै नावाचा पारधी भगवान शिवांना रोज एक कवठाचे फळ अर्पण करून पूजा करायचा. त्याच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन भगवान शिवांनी त्याला दर्शन दिलं आणि त्याला अष्टमहासिद्धी प्रदान केल्या. मीळलैने तपश्चर्या करून तो सिद्धमुनि झाला. इथे त्याचे स्वतंत्र देवालय आहे. म्हणून ह्या स्थळाला थिरुवीळीमिळलै असं नाव प्राप्त झालं. आणि भगवान शिवांना थिरुवीळीनाथर असं नाव प्राप्त झालं.

३. पुराणानुसार दधिची ऋषींबरोबरच्या युद्धामध्ये भगवान महाविष्णूंनी त्यांचे सुदर्शन चक्र वापरले होते. पण दधिची ऋषींच्या शरीराशी त्या चक्राचा स्पर्श होताच त्या चक्राची शक्ती लोप पावली. ह्या चक्राची शक्ती पूर्ववत होण्यासाठी महाविष्णूंनी इतर देवांना सल्ला विचारला. तेव्हा इतर देवांनी त्यांना भगवान शिवांकडे जाण्याचा सल्ला दिला कारण भगवान शिवांनी जालंधर असुराचा वध करण्यासाठी चक्राचा वापर केला होता. महाविष्णू इथे गाभारा आणि विमान घेऊन आले. त्यांनी त्याच्या आत शिवलिंगाची स्थापना केली आणि दररोज १००० कमळांनी त्याची पूजा केली. भगवान शिवांनी महाविष्णूंची परीक्षा बघण्यासाठी एक दिवस एक कमळ फुल कमी केले. त्याची भरपाई करण्यासाठी महाविष्णूंनी फुलाच्या जागी आपलं एक नेत्र अर्पण केलं. त्यांच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन भगवान शिवांनी महाविष्णूंचं नेत्र पूर्ववत केलं आणि त्यांना सुदर्शन चक्र प्रदान केलं. म्हणून महाविष्णूंना इथे कमलकन्नन (कमळासारखे नेत्र असलेला) असं नाव प्राप्त झालं. शैव संत अप्पर आणि संबंधर ह्यांच्या पवित्र स्तोत्रांमधे ह्या घटनेचा उल्लेख आहे.

४. स्थळ पुराणानुसार एकदा शैव संत अप्पर आणि सुंदरर इथे आले. त्यावेळी इथे प्रखर दुष्काळ पडला होता. अप्पर आणि सुंदरर ह्यांनी भगवान शिवांकडे दुष्काळ दूर होण्यासाठी प्रार्थना केली. भगवान शिवांनी त्या दोघांना रोज एक पडीकासू द्यायला चालू केलं जे वापरून ते दुष्काळात लोकांना मदत करू शकतील (तामिळ मध्ये पडी म्हणजे भत्ता आणि कसु म्हणजे सुवर्णमुद्रा). संबंधरांना त्यांची सुवर्णमुद्रा ध्वजस्तंभाच्या जवळ महामंडपात मिळायची आणि अप्परांना त्यांची सुवर्णमुद्रा पश्चिमेकडील परिक्रमेच्या जवळ पीठावर मिळायची. संबंधरांना वाटलं कि त्यांना मिळणारी मुद्रा अप्परांना मिळणाऱ्या मुद्रेपेक्षा कमी शुद्ध आहे म्हणून त्यांनी भगवान शिवांना प्रार्थना केली. भगवान शिवांनी संबंधरांना सिरकाळी येथे दर्शन दिलं आणि अप्परांना वीळुवन येथे दर्शन दिलं.

५. उत्तरेकडच्या श्वेतकेतु राजाला ज्योतिषांनी सांगितलं कि त्याचं आयुष्य हे फक्त १८ वर्षेच उरलं आहे. त्याने विचिध ज्योतिषांची सल्लामसलत केली तेव्हा ज्योतिषांनी त्याला इथे येऊन भगवान शिवांची प्रार्थना करायचा सल्ला दिला. श्वेतकेतु इथे आला आणि ज्योतिषांच्या सल्ल्यानुसार त्याने भगवान शिवांची प्रार्थना केल्यावर भगवान शिवांनी त्याचं यमदेवांपासून रक्षण केलं. म्हणून इथे कालसंहारमूर्ती आहे. 

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:

वसिष्ठ ऋषी, अगस्त्य ऋषी, कामदेव, रती देवी, मनू, शैव संत संबंधर, श्वेतकेतु राजा, सिद्धमिळलै, कात्यायन ऋषी आणि श्री महाविष्णू.

वैशिष्ट्ये:

१. हे मंदिर किल्ल्यासारखे बांधले आहे.

२. हे मंदिर माड कोविल सारखे आहे.

३. इथला गाभारा खूप सुंदर आहे.

४. हे अशा सहा स्थळांपैकी एक स्थळ आहे जिथे उपासना केल्याने मृत्यूचे भय निघून जाते. उरलेली पांच स्थळे अशी आहेत - थिरुकडयूर, थिरुवैयारू, थिरुवेंगाडू, थिरुवैकावूर आणि थिरुवांचिअम.

५. इथे गाभाऱ्याला एक छिद्र आहे. असा समज आहे ह्या छिद्रातून रोज एक पोपट येतो आणि भगवान शिवांची पूजा करतो.

६. मुख्यमंडपाचे प्रवेशद्वार वटवाघुळाच्या कपाळासारखे आहे.

७. इथे एक १०० स्तंभांचा मंडप आहे.

८. हे विवाहातल्या अडचणींसाठी परिहार स्थळ आहे. 

९. हे अशा ४४ पाडळ पेथ्र स्थळांपैकी एक आहे जिथे मूवर (तीन श्रेष्ठ नायनमार) ह्यांनी पवित्र स्तोत्रे गायली आहेत.

१०. ह्या मंदिरात कोष्ट मूर्ती नाहीत.

११. गाभाऱ्यावरचे विमान १६ सिंहांच्या आधाराने उभे आहे.

१२. उत्सव मूर्तींनी हातामध्ये तराजू घेतला आहे तर पार्वती देवींनी माप मोजण्याचे भांडे (तामिळ मध्ये पडी, मराठीमध्ये पायली) हातामध्ये घेतले आहे. 

मंदिराबद्दल माहिती:

हे मंदिर पूर्वाभिमुख असून ४ एकरवर पसरले आहे. मुख्य मंदिरामध्ये गाभारा, अंतराळ, अर्धमंडप आणि मुखमंडप आहेत. ह्या मंदिराला पांच स्तरांचं राजगोपुर आहे आणि तीन परिक्रमा आहेत. एक बलीपीठ पूर्वेला आहे आणि एक बलीपीठ पश्चिमेला आहे. ध्वजस्तंभाजवळ एक स्वतंत्र शिवलिंग आहे ज्याचे नाव थिरुमूलनाथर असे आहे. हे मंदिर किल्ल्यासारखे बांधले आहे. दिसायला हे मंदिर माड कोविल सारखे आहे. गाभाऱ्यावरचे विमान अशा रीतीने शिल्पीले आहे कि १६ सिंह हे विमान धरून आहेत असा भास होतो. ह्या विमानाला विन्नळीविमानम असं नाव आहे. असा समज आहे कि हे विमान श्री महाविष्णूंनी स्वर्गातून आणले. इथले शिवलिंग स्वयंभू आहे. इथे जमिनीच्या पातळीच्या खाली एक नंदी आहे ज्याचे नाव पाताळनंदी असे आहे. असा भास होतो कि पूर्ण मंदिरच नंदीच्यावरती बांधले आहे. इथे एक मंडप आहे ज्याचा आकार वटवाघुळाच्या शिरासारखा आहे. ह्या मंडपामध्ये १०० स्तंभ आहेत. ह्या मंडपात सुंदर शिल्पे आहेत. ह्या मंदिरामध्ये कोष्ठ मूर्ती नाहीत. गाभाऱ्याच्या प्रवेशाला थोड्या पायऱ्या आहेत. प्रवेशावरचे स्तंभ एखाद्या केळ्याच्या पानांशिवाय असलेल्या विवाह मंडपासारखे भासतात. शिवलिंगाशिवाय इथे भगवान शिव आणि श्री पार्वती देवींची मानवी रूपातील १५ फूट उंच मूर्ती आहे. ते नवविवाहित दाम्पत्यासारखे दिसतात. (ह्या मूर्तीला तामीळमध्ये मप्पीलैस्वामी असे नाव आहे). आंतले गोपुर रथाच्या आकाराचे असून भगवान शिव रथामध्ये बसले आहेत आणि इंद्रदेव सारथ्य करीत आहेत असे दृश्य आहे. मंदिराच्या दक्षिणेला श्री विनायकांची मूर्ती आहे ज्याचे नाव श्री पडिकासुविनायक असे आहे (पडी म्हणजे माप, मराठी मध्ये पायली आणि कासू म्हणजे मुद्रा). मंदिराच्या पश्चिमेला श्री सोमस्कंदर, श्री मुरुगन आणि श्री महालक्ष्मी ह्यांची देवालये आहेत. मंदिराच्या उत्तरेला श्री चंडिकेश्वरर आणि श्री शिवगामीसमवेत श्री नटराज ह्यांची देवालये आहेत. ह्याशिवाय परिक्रमेमध्ये पुढील मूर्ती बघावयास मिळतात - श्री भिक्षादनर, श्री कालसंहारमूर्ती, श्री त्यागराज, श्री दक्षिणामूर्ती, शैव संत नालवर, श्री थुंडीविनायक, श्री बाल गणपती, श्री बालसुब्रमण्यम, शिवलिंगे, श्री मुक्तादेवी, श्री एकांबरेश्वरर, श्री अरुणाचलेश्वरर, श्री वैद्यनाथर, श्री मयूरनाथर, श्री सूर्य आणि श्री भैरव. 

श्री पार्वती देवींचे देवालय एका स्वतंत्र परिक्रमेमध्ये आहे. ह्या देवालयाच्या प्रवेशाला श्री गणेश आणि श्री मुरुगन ह्यांच्या मूर्ती आहेत. 

श्री कल्याणसुंदरेश्वरर ह्या मिरवणुकीच्या मूर्तीमध्ये श्री महाविष्णू आपले नेत्र अर्पण करत आहेत असे दृश्य आहे. 

प्रार्थना:

१. हे विवाहातल्या अडचणींसाठी परिहार स्थळ आहे. म्हणून इथे विवाहातल्या अडचणी दूर होण्यासाठी इथे भाविक जन प्रार्थना करतात.

२. भाविक जन इथे अपत्यप्राप्तीसाठी, ज्ञानप्राप्तीसाठी तसेच शिक्षणात प्राविण्य प्राप्त करण्यासाठी इथे प्रार्थना करतात.

पूजा:

दररोज ५ पूजा केल्या जातात. तसेच नियमित प्रदोष पूजा पण केली जाते.

मंदिरामध्ये साजरे होणारे सण:

चित्राई (एप्रिल-मे): १० दिवसांचा चित्राई उत्सव
आडी (जुलै-ऑगस्ट): आडीपुरम - पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र दिवशी उत्सव
आवनी (ऑगस्ट-सप्टेंबर): श्री गणेश चतुर्थी, मूळ नक्षत्र दिवशी उत्सव
पूरत्तासी (सप्टेंबर-ऑक्टोबर): नवरात्री
ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक, स्कंद षष्ठी
कार्थिगई (नोव्हेंबर-डिसेंबर): थिरुकार्थिगई
मारगळी (डिसेंबर-जानेवारी): थिरुवथीरै
मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्री

मंदिराच्या वेळा : सकाळी ८ ते दुपारी १२, संध्याकाळी ५ ते रात्री ८

मंदिराचा पत्ता:

श्री नेत्रपाणेश्वरर मंदिर (श्री वीळीनाथर मंदिर)
ऍट पोस्ट थिरुवीळीमिळलै,
तालुका कूडवासल,
तामिळ नाडू ६०९५०५

दूरध्वनी: ०४३६६-२७३०५०, ९४४३९२४८२५

अस्वीकरण आणि शिष्टाचार (Disclaimer and courtesy):

ह्या लेखांमधली माहिती संकलित करताना विविध आचार्यांचे उपन्यास, दक्षिण भारतातील काही नियतकालिके, तसेच इंटरनेट वरील विविध ब्लॉग्स आणि वेबसाईट्स ह्यांचा आधार घेतला आहे. आपल्याला ह्या लेखांमध्ये काही त्रुटी आढळल्यास आम्हाला जरूर कळवा.