Shri Devapureeshwarar Temple at Thevur

This Shiva temple is at Thevur near Keezhvalur in Thiruvarur district. This temple is at a distance of 5 kilometers from Keezhvelur, 18 kilometers from Thiruvarur and 18 kilometers from Nagapattinam. This is on Nagapattinam - Thiruvarur route via Keezhvelur. This is one of the Padal Pethra Sthalam on southern bank of Kaveri revered by Shaiva Saints Appar and Sambandhar. Hence this temple must have existed even before the sixth century. This is one of the Mada Kovil built by Kochengat Chola king. There are stone inscriptions in the temple belonging to Pandya and Vijaynagar kings. This temple was reconstructed as stone structure by early Chola kings and extensions were done by Vijayanagar kings, Nayaks and Nagarathars. 

Moolavar: Shri Devapureeshwarar, Shri Devagurunathar, Shri Kadalivaneshwarar, Shri Adideekshiram Udayar
Devi: Shri Thenmohzhiyal, Shri Pannilaviyamozhiumai, Shri Madhurbhashini
Sacred Theertha: Deva Theertha, Sanjeevani Theertha, Marud Theertha, Varuna Theertha, Gautam Theertha
Sacred Vruksha: Kadali (a type of plantain which grows on rocks without water, Kalvazhi  in Tamil)
Puranik Name: Thiruthevoor, Devanoor
Present Name: Thevur

Kshetra Purana:

1. According to the Puran, Lord Kubera was a treasurer of Deva Loka. He was the step brother of Ravana. He lost all his wealth including Sanganidhi and Padmanidhi to Ravana in a battle. He went to various temples praying for restoration of his position and wealth. Devaguru Brihaspati advised Lord Kubera to worship at this place during Shukra Hora on Fridays (6 am to 7 am and 12 noon to 1 pm) with a red lotus flower. Lord Kubera worshiped Lord Shiva as directed by Brihaspati. Lord Shiva helped to get back his position and wealth. 

2. According to the Puran, Gods (Devas) along with Lord Indra worshiped Lord Shiva to get rid of the sin that they had attained by killing Vruddhasur. Hence Lord Shiva is praised as Devapureeshwarar and the place got the name Thevur. And also all the Gods are worshiped with the prefix Deva. A Kshetra Vruksha came along with the Gods. This vruksha, Gods and Lord Indra worshiped Lord Shiva. This vruksha stayed back at this place near the Moolavar. It grows on the rock without water.

3. During the Mahabharat war, Virat and his daughter Uthhara stayed at this place and worshiped Lord Shiva. 

4. According to the Sthala Puran, when there was famine in the world for twelve years, Sage Gautama stayed at this place. He made a Shiva Linga, installed it and did penance on Lord Shiva. Pleased by his worship, Lord Shiva gave him darshan. He gave him wealth and food for providing relief to the people. 

5. According to the Sthala puran, King of Magadha named Kulavardhana performed a Yagnya at this place.  

Those who worshiped here: Sage Gautama, Lord Indra, Lord Kubera, Kadali plant, Lord Brihaspati, King Virata and his daughter Utthara, King Kula Vardhana, Lord Surya, Shaiva Saint Sambandhar and Appar.

Special Features:

1. Kshetra vruksha is a special type of plantain which grows on rock without water. It is believed to have been brought from Devaloka.

2. This is a Somaskandha sthalam. 

3. There is no Mulayagan at the feet of Lord Dakshinamurti. 

4. Lord Brihaspati worshiped Lord Shiva at this place and got the title of Guru. Hence Lord Dakshinamurti is praised as Devaguru.

5. Goddess Durga is depicted as Shiva Vishnu Durga which is rare and not found anywhere. 

6. All the deities are addressed with the title Deva.

7. It is believed that the Kshetra Vruksha came along with Devas and worshiped Lord Shiva along with them. It stayed back at this place.

8. Sun’s rays fall on the Shiva Linga on Sundays of Tamil month Karthigai.

9. This is a parihara sthala for Jupiter dosha. 

About Temple:

The temple consists of Sanctum Sanctorum, Antarala, Ardha Mandap and Mukha Mandap. This is an east facing temple with a three tiered Rajagopuram with five parikramas. This place finds mention in Mahabharat and Ramayan. The Shiva Linga is a Swayambhu Linga on a big square avudayar. Sun’s rays fall on Shiva Linga on Sundays of Tamil month Karthigai. Balipeeth, Nandi and Dhwajastambha are on the ground level after Rajagopuram. Nandi is to the left of Rajagopuram at the entrance. 

Koshtha Murtis: Lord Vinayaka, Lord Dakshinamurti, Lord Mahavishnu, Lord Bhairav, Goddess Durga. Lord Mahavishnu is in the koshtha instead of Lord Lingodbhavar.

Since Lord Brihaspati had worshiped in this temple, there is no Mulayagan under the feet of Lord Dakshinamurti. 

In all Shiva temples we find a Shiva Durga or Vishnu Durga depending on Ambika. In this place we find Goddess Durga sculptured in a different way. Here she is depicted with both conch (like Vishnu) and mazhu (a kind of battle axe associated with Lord Shiva) which is very rare. 

This is one of the Ashtavinayaka temples. 

The shrine of Lord Muruga is in between Lord Shiva and Goddess Parvati. This portrays Somaskanda murti sthalam.

Idols and shrines in ground level: Sixty three Nayanmars, Lord Valampuri Vinayaka, Shiva Linga worshiped by Ahalya, Goddess Mahalakshmi, Shiva linga worshiped by Sage Gautama, Navagraha, Lord Indra, Lord Muruga, Lord Ganesha, Lord Bhairav.

Idols and shrines in upper level: Nataraja Sabha, Lord Somaskandar, Lord Ammayappar, Lord Chandra and Lord Surya.

In the prakaram we come across Lord Bala Ganapati, Lord Bala Murugan, Indra Linga, Shiva Linga worshiped by Manikavachagar praised as Atma Linga and Lord Nataraja. Kshetra Vinayaka is praised as Lord Brahma Varadar. He is a Valampuri Vinayaka. 

Goddess Ambika is in a separate south facing shrine and she is depicted in standing position.   

Prayers:

1. This is a parihar sthala for planet Jupiter.

2. Devotees worship Kadali on Mondays for removal of wedding obstacles and child boon. 

3. Devotees worship Lord Shiva for regaining lost wealth, prosperity, excellence in education and knowledge

Pooja:

Daily rituals, pradosha pooja, special pooja on Monday, Thursday and Friday.

Festivals:

Vaikasi (May-June): Brahmotsav

Kaththigai (Nov-Dec): Thirukarthigai

Margazhi (Dec-Jan): Thiruvathirai

Thai (Jan-Feb): Makar Sankranti

Masi (Feb-Mar): Mahashivaratra

Temple Timings: 6 am to 12 noon, 4 pm to 8 pm

Address:

Shri Devapureeshwarar Temple at Thevur,
District Thiruvarur,
Tamil Nadu 611109

Phone: +91-4366276113, +91-9468278810

Courtesy: Various websites and blogs

किळवेलूर येथील श्री अक्षयलिंगेश्वरर स्वामी / श्री केडिलीयप्पर मंदिर

हे मंदिर थिरुवारुर - नागपट्टीनं मार्गावर थिरुवारुर पासून १४ किलोमीटर्स वर, नागपट्टीनं पासून १३ किलोमीटर्सवर, सिक्कल पासून ८ किलोमीटर्सवर आणि कुंभकोणमपासून ५४ किलोमीटर्सवर आहे. कावेरी नदीच्या दक्षिण काठावर वसलेल्या पाडळ पेथ्र स्थळांपैकी हे एक स्थळ आहे. कोचेंगट चोळा राजाने बांधलेल्या माड कोविल मंदिरांपैकी पण हे एक मंदिर आहे. चोळा राजाने ह्या मंदिराचा जीर्णोद्धार केला आणि मराठा राजांनी ह्या मंदिराचा विस्तार केला असा समज आहे. ह्या स्थळाला कुबेर स्थळ असं म्हणतात. इथे दोन शिलालेख आहेत. हे शिलालेख राजराजा चोळा आणि मराठा राजा तुळजाजी ह्यांच्या काळचे आहेत. चित्रकूट पर्वत नावाच्या टेकडीवर हे मंदिर बांधले आहे. शैव संत अप्पर आणि संबंधर ह्यांनी ह्या मंदिरातील भगवान शिवांची स्तुती गायली आहे. म्हणून हे मंदिर ६व्या शतकाच्याही आधीपासून अस्तित्वात असावं. ह्या ठिकाणी भगवान शिवांचे पुत्र श्री मुरुगन ह्यांनी भगवान शिवांची पूजा केली. म्हणून ह्या स्थळाला वेलूर असं म्हणतात. श्री मुरुगन ह्यांच्या हातात भाला (वेल) असतो म्हणून त्यांना वेलन असं पण म्हणतात.

मूलवर: श्री केडिलीयप्पर, श्री अक्षयलिंगस्वामी, श्री अक्षयलिंगेश्वरर

देवी: श्री सुंदरगुगम्बल, श्री वनमुळैनायकी

पवित्र तीर्थ: श्रवण तीर्थ, अग्नी तीर्थ, शेष तीर्थ, ब्रह्म तीर्थ, सूर्य तीर्थ, चंद्र तीर्थ, कुबेर तीर्थ.

क्षेत्र वृक्ष: बद्री (मराठी मध्ये बोर), इंडियन प्लम किंवा इंडियन जुजूबे (तामिळ मध्ये एलंथै)

पुराणिक नाव:  किळवेलूर, थिरुकिळवेलूर 

क्षेत्र पुराण:

१. इथल्या स्थळपुराणानुसार सुरपद्मन ह्या राक्षसाचा वध केल्याने श्री मुरुगन ह्यांना वीरहत्ती दोष प्राप्त झाला होता. ह्या दोषापासून मुक्ती प्राप्त करण्यासाठी त्यांनी भगवान शिवांना सल्ला विचारला. भगवान शिवांनी त्यांना इथे येऊन तपश्चर्या करण्याचा सल्ला दिला. श्री मुरुगन त्यांचे सैन्य आणि ९ सेनापतींसह इथे आले. त्यांनी इथे येऊन प्रथम श्री विनायकांची हळदीची मूर्ती केली. आणि मग तपश्चर्येला सुरुवात केली. त्यांनी त्यांच्या भाल्याने (वेल) इथे एक तीर्थ (तलाव) तयार केलं. म्हणून ह्या स्थळाला वेलूर असं नाव प्राप्त झालं. इंद्रदेव आणि स्वर्गीय स्थपती मायन ह्यांच्या साहाय्याने श्री मुरुगन ह्यांनी हे भगवान शिवांचं सुंदर मंदिर बांधलं. ज्या ठिकाणी त्यांनी तपश्चर्या केली त्या जागेचं नाव मांजाडी ज्याचं वर्तमान नाव किळवेलूर आहे. तपश्चर्ये दरम्यान मायाजालाच्या रूपांत त्यांना वीरहत्ती कडून बरेच अडथळे निर्माण झाले. त्यांनी भगवान शिवांना मदतीची मागणी केली. भगवान शिवांनी पार्वती देवींना मुरुगन ह्यांच्यावरचे अडथळे दूर करण्यासाठी पाठवलं. पार्वती देवी इथे भद्रकालीच्या रूपांत आल्या आणि त्यांनी मुरुगन ह्यांचं चार दिशा तसेच आकाशातून रक्षण केलं. त्यांनी पांच दिशांहून रक्षण केलं म्हणून त्यांना इथे अंजु-वत्तथू-अम्मन असं संबोधलं जातं (तामिळ मध्ये अंजु म्हणजे पांच आणि वत्तथू म्हणजे वर्तुळ). स्थळपुराणानुसार पार्वती आकाशातून पांच वेळा वर्तुळाकार फिरल्या आणि त्यांनी नृत्य केलं म्हणून त्यांना अंजु-वत्तथू-अम्मन असं संबोधलं जातं. 

२. सिंघध्वज नावाचा राजा शिकारीला वनांत गेला असताना त्याला तहान लागली. एका ऋषींच्या आश्रमांत गेल्यावर त्याने स्वतः राजा असल्याने अहंकाराने पाणी आणण्यासाठी मोठ्या आवाजात आज्ञा दिल्याच्या स्वरात आरोळी दिली. ध्यानात मग्न असलेल्या ऋषींच्या ध्यानामध्ये व्यत्यय आला म्हणून त्यांनी राजाला तो गाढव बनेल असा शाप दिला. तसेच विंध्य पर्वतावर एक असुर होता. ह्या पर्वतावर वसती करून असलेल्या अगस्त्य ऋषींकडे जे भेटायला येत त्यांना तो त्रास द्यायचा. अगस्त्य ऋषींनी त्याला तो गाढव होईल म्हणून शाप दिला. सिंघध्वज राजा आणि हा असुर हे दोघेही गाढव म्हणून जन्माला आले आणि ते दोघेही एका व्यापाऱ्याच्या घरी राहून त्याची सेवा करत होते. एकदा ह्या दोन गाढवांनी इथल्या ब्रह्म तीर्थाचं पाणी प्यायलं. त्यामुळे त्यांना आपल्या पूर्व जन्माची स्मृती झाली आणि ते दोघेही मनुष्य वाणीमध्ये एकमेकांशी बोलू लागले. हे बघून तो व्यापारी पळून गेला. ह्या दोन गाढवांनी ह्या मंदिरात भगवान शिवांची उपासना करून भगवान शिवांची कृपा प्राप्त केली. त्यांना आकाशवाणीने सुचविले कि आडी ह्या तामिळ महिन्याच्या चतुर्थीला त्यांनी ब्रह्म तीर्थातल्या पाण्याचं प्राशन करावं जेणेकरून त्यांना आपले मूळ स्वरूप प्राप्त होईल. त्या गाढवांनी तसे केले आणि त्यांना आपले मूळ रूप प्राप्त झाले.

३. पुराणानुसार अगस्त्य ऋषींनी इथे तपश्चर्या केली. भगवान शिव त्यांच्या तपश्चर्येवर प्रसन्न झाले आणि त्यांनी अगस्त्य ऋषींना भगवान शिवांच्या विवाहामध्ये सहभागी होण्याचा तसेच भगवान शिवांचे तांडव नृत्य बघण्याचा आशीर्वाद दिला. ह्या नृत्यामध्ये भगवान शिवांचा डावा पाय जमिनीवर तर उजवा पाय वरती आहे. असा समज आहे की ह्या नृत्याच्या समयी भगवान महाविष्णूंनी डमरू वाजवला, श्री ब्रह्मदेवांनी ताल धरला, श्री महालक्ष्मींनी टाळ्या वाजवल्या, श्री सरस्वती देवींनी वीणावादन केलं, श्री इंद्रदेवांनी बासरी वाजवली आणि श्री मुरुगन आणि श्री विनायकांनी गायन केलं. अगस्त्य ऋषी, पतंजली ऋषी आणि व्याघ्रपाद ऋषी ह्यांनी हे नृत्य बघितलं. रथयात्रेमधल्या मूर्ती हे दृश्य दर्शवितात. ह्या मूर्ती मुख्य मंडपामध्ये आहेत.

४. असा समज आहे की श्री कुबेर ह्यांनी अक्षय तृतीयेला इथे दर्शन घेण्यासाठी भेट दिली आणि त्यांना संपत्तीचे नऊ घट प्राप्त झाले. ह्या घटांमध्ये संगनिधी (शंख) आणि पद्मनिधी होते. म्हणून इथे भगवान शिवांना श्री अक्षयलिंगेश्वरर असे संबोधले जाते. 

५. पुराणानुसार एकदा श्री ब्रह्मदेवांची सृष्टिनिर्मितीची शक्ती लोप पावली. ते इथे आले आणि त्यांनी ब्रह्म तीर्थ निर्माण केलं. ह्या तीर्थामध्ये स्नान करून श्री अक्षयलिंगेश्वरर ह्यांची उपासना केल्यावर त्यांना परत हि शक्ती प्राप्त झाली.

६. श्री इंद्रदेवांनी इथे तीर्थामध्ये स्नान केल्यावर त्यांचं पापक्षालन झालं.

७. एकदा मार्कंडेय ऋषी त्यांची नित्य पूजा करत असताना प्रलय आला. आकाशवाणीने ऋषींना इथे येऊन श्री केडिलीयप्पर ह्यांची पूजा करण्याची सूचना दिली. ऋषी इथे आले आणि त्यांनी पूजा केली. असा समज आहे की प्रलयामध्ये ह्या स्थानाला काही बाधा होणार नाही.

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:

श्री महाविष्णू, श्री ब्रह्मदेव, श्री मुरुगन, श्री इंद्रदेव, श्री कुबेर, श्री अग्निदेव, श्री वायुदेव, श्री यमदेव, श्री चंद्रदेव, नवग्रह, अगस्त्य ऋषी, वसिष्ठ ऋषी, मार्कंडेय ऋषी, शैव संत अप्पर आणि संबंधर.

वैशिष्ट्ये:

१. हे मंदिर भव्य आणि सुंदर आहे.

२. गाभाऱ्यामध्ये दोन बाजूबाजूला विमानं (गोपुरं) आहेत. एक भगवान शिवांचं तर दुसरं श्री सोमस्कंदर ह्यांचं आहे.

३. भगवान शिवांच्या देवालयाचे शिखर ग्रॅनाईटचे आहे. 

४. श्री वीणादक्षिणामूर्ती, श्री भिक्षादनर आणि श्री काटची-अलिथ-नायकर (भगवान शिव ज्यांनी दर्शन दिलं) ह्यांच्या मूर्ती खूप सुंदर आहेत.

५. असा समज आहे की थिरुचेन्दूर येथील श्री मुरुगन ह्यांची मूर्ती आणि इथली मूर्ती ह्या दोन्ही मूर्ती एकाच मुर्तीकाराने बनवल्या आहेत.

६. अंजु-वत्तथू-अम्मन कोविल भाविकांमध्ये खूप प्रसिद्ध आहे.

७. श्री भद्रकाली आणि भव्य नंदी ह्यांच्या मूर्ती वाळूच्या (तामिळ मध्ये सुधै) आहेत.

८. श्री नटराजांची मूर्ती अद्वितीय आहे. 

९. संत मुथुस्वामी दीक्षितर ह्यांनी ह्या मंदिराची थोरवी गायली आहे.

१०. इथले शिव लिंग छोटे असून ते मोठ्या पायथ्यावर (अवूदयार) आहे. 

११. इथे याली (पौराणिक सिंह) ह्या प्राण्याची सुंदर शिल्पे आहेत.

१२. नवग्रह देवालयामध्ये सर्व ग्रह तीन रांगांमध्ये असून ते सर्व गाभाऱ्याकडे मुख करून आहेत.

मंदिराबद्दल माहिती:

हे मंदिर भव्य असून ह्याला सात स्तरांचं राजगोपुर आहे आणि दोन परिक्रमा आहेत. इथले शिव लिंग स्वयंभू असून एकवीस फूट उंच आहे ज्याच्या बहुतांश भागाची रचना स्तरीय आहे. तामिळ मध्ये भगवान शिवांना केडिलीयप्पर असे संबोधले जाते (तामिळ मध्ये केडी म्हणजे नाश किंवा पाप). म्हणजे नाश किंवा पापांपासून रक्षण करणारे भगवान शिव.

नंदींच्या जवळ ध्वजस्तंभ आणि बलीपीठ आहेत. गाभाऱ्यावरचे शिखर दगडी आहे. 

श्री दक्षिणामूर्तींना इथे श्री वीणादक्षिणामूर्ती असे संबोधले जाते. ते बैठ्या मुद्रेमध्ये आहेत. 

कोष्ठ मूर्ती: श्री विनायक, श्री वीणादक्षिणामूर्ती, श्री ब्रह्मदेव, श्री महाविष्णू आणि श्री नटराज. भगवान शिव आणि श्री पार्वती देवी ह्या दोघांचीही देवालये पूर्वाभिमुख आहेत. ह्या देवालयांची रचना वधुवर रचनेसारखी आहे. 

कोष्ठाच्या खालच्या पातळीवर श्री विनायक, श्री दक्षिणामूर्ती, लिंगोद्भवर, श्री ब्रह्मदेव, श्री विष्णू आणि श्री दुर्गादेवी आहेत. 

बाहेरील परिक्रमेमध्ये पुढील मूर्ती आणि देवालये आहेत - श्री गणेश, अगस्त्य ऋषी, श्री गजलक्ष्मी देवी, श्री जम्बुकेश्वरर, श्री कैलासनाथर, श्री ब्रगथेश्वरर, श्री अन्नमलयार, श्री एकांबरेश्वरर, श्री चोळेश्वरर, नवग्रहांमध्ये सर्व ग्रह तीन रांगांमध्ये असून ते भगवान शिवांकडे मुख करून आहेत, ६३ नायनमार, अंजु-वत्तथू-अम्माई, श्री काळहस्तीश्वरर, श्री विश्वनाथर, श्री अष्टभुजाभैरव, श्री ज्वरदेवर, श्री वेंकटाचलेश्वरर, श्री आंजनेय, श्री काळींचें स्टुक्कोचे चित्र (म्हणून फक्त पुनुगू आणि सांबरानी ह्यांचा लेप लावला जातो).

श्री अंबिकादेवींचे स्वतंत्र देवालय आहे.  

ह्याशिवाय पुढील मूर्ती पण आहेत - श्री बद्रीविनायक, श्री मुरुगन, श्री नटराज आणि श्री सोमस्कंदर, श्री लक्ष्मीविनायक, श्री सुब्रमण्य त्यांच्या पत्नींसमवेत, श्री कुबेर, श्री काशीविश्वनाथ, श्री महालक्ष्मी, श्री इंद्रदेव, श्री नर्दनगणपती, श्री कल्याणसुंदरेश्वरर, श्री चंडिकेश्वरर. 

श्री नटराज ह्यांची मूर्ती अद्वितीय आहे. त्यांना दहा हात आहेत. त्यांचा डावा पाय मुयलागनवर आहे. मदुराई मध्ये त्यांचा उजवा पाय मुयलागनवर आहे. 

क्षेत्र वृक्षाच्या खाली शिव लिंग आहे. असा समज आहे की हे शिव लिंग अगस्त्य ऋषींनी पुजीलेलं आहे. 

अंजु-वत्तथू-अम्मन ह्या श्री भद्रकाळींच्या रूपाची मूर्ती ह्या मंदिरात आहे. असा समज आहे कि त्या आपल्या भक्तांचं संकटात रक्षण करतात. स्थळ पुराणानुसार त्यांनी एकदा आकाशात पांच वेळा फिरून नृत्य केलं. असा समज आहे की त्या भक्तांचं प्रवासामध्ये रक्षण करतात. 

प्रार्थना:

१. भाविक जन इथे पापक्षालनासाठी प्रार्थना करतात.

२. हे स्थळ पितृ दोष तसेच सर्व दोष निवारणासाठी परिहार स्थळ आहे.

३. भाविक जन प्रवास चालू करण्याआधी इथे अंजु-वत्तथू-अम्मन ह्यांची पूजा करतात.

पूजा:

रोज सहा पूजा केल्या जातात. तसेच नियमित प्रदोष पूजा, संकटहर चतुर्थी पूजा आणि पौर्णिमेच्या दिवशी पूजा केल्या जातात.

मंदिरात साजरे होणारे सण:

चित्राई (एप्रिल-मे): ऋषभ वाहन समवेत ब्रह्मोत्सव, सप्तस्थान उत्सव

आनी (जून-जुलै): थिरुमंजनम

आडी (जुलै-ऑगस्ट): पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र दिवशी उत्सव

आवनी (ऑगस्ट-सप्टेंबर): गणेश चतुर्थी

पूरत्तासी (सप्टेंबर-ऑक्टोबर): नवरात्री

ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक आणि स्कंदषष्ठी

कार्थिगई (नोव्हेंबर -डिसेम्बर): थिरुकार्थिगई तसेच प्रत्येक सोमवारी पूजा

मारगळी (डिसेम्बर-जानेवारी): थिरुवथीरै

थै (जानेवारी-फेब्रुवारी): मकर संक्रांति

मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्री

पंगूनी (मार्च-एप्रिल): पंगूनी उत्तिरं (उत्तरा फाल्गुनी नक्षत्र दिवशी उत्सव)

मंदिराच्या वेळा: सकाळी ६.३० ते दुपारी १२, दुपारी ४ ते रात्री ९

मंदिराचा पत्ता: 

श्री अक्षयलिंगेश्वरर स्वामी मंदिर,

ऍट पोस्ट किळवेलूर,

तामिळ नाडू ६१११०४

दूरध्वनी: +९१-५३६६२७६७३३

पुजाऱ्याचा दूरध्वनी: श्री बालसुब्रह्मण्य गुरुक्कल +९१-९६८८६२२६१८

Shri Akshayalingeshwara Swamy / Shri Kediliyappar Temple at Keezhvelur

This temple is at a distance of 14 kilometers from Thiruvarur on Thiruvarur-Nagapattinam route and it is at a distance of 13 kilometers from Nagapattinam, 8 kilometers from Sikkal and 54 kilometers from Kumbhakonam. This is a Padal Pethra Sthalam on the southern bank of Kaveri. This is a Maad Kovil built by King Kochengat Cholan. It was rebuilt later by Chola King. Extensions were carried out by Marathas. This place is known as Kubera Sthala. There are 2 stone inscriptions belonging to the period of Rajarajachola and Maratha king Tulajaji. This is built on a hillock known as Chitrakuta parvat. Shaiva Saint Appar and Sambandhar have sung sacred hymns on Lord Shiva at this temple. Hence this place must have existed even before the 6th century. At this place Lord Shiva was worshipped by his son Lord Muruga. Hence the name of the place is Velur. Lord Muruga is also praised as Velan as he carries a spear (Vel). 

Moolavar: Shri Kediliyappar, Shri Akshayalinga Swamy, Shri Akshayalingeshwarar

Devi: Shri Sundargugambaal; Shri Vanamulai Nayaki

Sacred Theertha: Sravan Theertha, Agni Theertha, Shesha Theertha, Brahma Theertha, Surya Theertha, Chandra Theertha, Kubera Theertha

Kshetra Vruksha: Badri tree (Bor in Marathi) – Indian plum or Indian Jujube Elanthai.

Puranik Name: Keezhvelur, Thirukeezhvelur

Kshetra Puran: 

1. According to the Sthala Puran, Lord Muruga was inflicted with the sin of Veerhatti dosha due to the killing of demon Soorapadman. In order to get rid of this sin, he sought advice from Lord Shiva. He was advised to perform penance at this place. After reaching this place with his warriors and 9 army chiefs, he first made a small idol of Lord Vinayaka with turmeric and then started the worship. He created a tank with his spear (Vel). Hence the place got the name Velur. With the help of Lord Indra and celestial sculptor Mayan, he built this beautiful temple of Lord Shiva. The place where he performed penance is known as Manjadi which is at present Keezhvelur. During the course of his penance, he encountered disturbances from the Veerahatti in the form of various maayajaals. He sought the help of Lord Shiva to overcome this disturbance. Lord Shiva directed Goddess Parvati to protect the penance of Lord Muruga. She appeared as Bhadrakaali and she protected the four directions and the sky. As she protected the five directions, she is praised as Anju-Vattathu-Amman (In Tamil Anju means five and Vattathu means circle). According to the Sthala Puran, Goddess Badrakaali went in a circle for 5 times in the sky and she danced in the sky. Hence she got the name Anju-Vattathu-Amman. 

2. A king named Singhadhwaja, while hunting in the forest, became thirsty. On reaching a Sage’s ashram, he loudly ordered for water to be brought to him (with the ego of being a King). The Sage who was in deep meditation was disturbed by his loud shouting. He cursed the king to become a donkey. Another asura, who was in Vindhya parvat, was tormenting those who went to meet Sage Agastya, who was doing penance there. Sage Agastya cursed him to become a donkey. They were born as donkeys and were serving a merchant. Once these two donkeys drank water from Brahma theertha at this place. Soon they realized their past birth. They started conversing amongst themselves in human language. Hearing the donkeys speaking to each other, the merchant ran away leaving them. They did penance at this temple and were blessed by Lord Shiva. At this time a celestial voice directed them to drink water from Brahma theertha, from the month of Aadi, till Chaturthi so that they can regain their original form. They did as directed by celestial voice and regained their original form. 

3. According to the Puran, Sage Agastya performed penance at this place. Lord Shiva was pleased by his penance, he allowed Sage Agastya to witness his wedding as well as his cosmic dance i.e. with left leg on the ground and right leg up. It is believed that at that time Lord Mahavishnu played the drum, Lord Brahma played Thaal, Goddess Mahalaxmi clapped her hands, Goddess Saraswati played Veena, Lord Indra played flute, Lord Vinayaka and Lord Muruga sang songs. This was witnessed by Sage Agastya, Sage Patanjali and Sage Vyaghrapada. The procession idols depict this dance and are in the main mandap. 

4. It is believed that Lord Kubera visited this place on Akshay Trutiya and received nine pots of wealth which included Sanganidhi (shankha) and Padmanidhi. Hence Lord Shiva is praised here as Lord Akshaylingeshwarar.

5. According to the Puran, Lord Brahma had once lost his ability for creation. He came to this place, created Brahma theertha. He took bath in the sacred teertha and worshiped Lord Akshaya-Lingeshwarar and then he regained his strength.

6. Lord Indra took a dip in sacred theertha and got rid of his curse.

7. Once Sage Markandeya started his nitya pooja and there was a pralaya. A celestial voice directed the Sage to come to this place and worship Lord Kediliyappar. Sage Markandeya reached this place and worshiped the Lord. Hence there is a belief which states that this place will not be destroyed even during pralaya. 

Those who worshipped here: Lord Mahavishnu, Lord Brahma, Lord Muruga, Lord Indra, Lord Kubera, Lord Agni, Lord Vaayu, Lord Yama, Lord Chandra, Navagrahas, Sages Agastya, Vasishtha and Markandeya, Shaiva Saints Appar and Sambandhar.

Salient features:

1. The temple is huge and beautiful.

2. There are 2 adjacent vimanams (gopurams) in the Sanctum Sanctorum, one each for Lord Shiva and Lord Somaskandhar

3. The tower of Lord Shiva’s shrine is built of granite. 

4. The idols of Lord VeenaDakshinamurti, Lord Bikshadanar and Shri Katchi-alitha-nayakar (Lord Shiva who gave darshan) are beautiful.

5. It is believed that the same sculptor made an idol of Lord Muruga at Thiruchendur and at this place.

6. The Anju-Vattathu-Amman kovil is very famous amongst devotees.

7. The idol of BhadraKaali and the huge Nandi are made of sand (sudhai in tamil).

8. The idol of Lord Natraja is very unique.

9. This temple has been glorified by Saint Muthuswamy Dikshithar.

10. Shiva linga is small with a large avudayar.

11. There are beautiful sculptures of Yaali (mythical lion).

12. In Navagraha shrine all the grahas are facing the sanctum in three rows.

About this temple:

This is a very huge temple with 7 tier rajagopuram and has two prakarams. The Shiva Linga is a Swayambhoo Linga which is about twenty one feet tall and most of it is under storeyed structure. In Tamil, Lord Shiva is praised as Kediliyappar (Kadi in Tamil is destruction or evil) i.e. one who saves you from destruction or evil. 

The Dhwajastambha and Baleepeetham are near the Nandi. The shikhar of Sanctum is of stone. Lord Dakshinamurti is praised as Lord Veena Dakshinamurti and he is in a sitting position. 

Koshtha Moorties: Lord Vinayaka, Lord Dakshinamurti as VeenaDakshinamurti, Lord Brahma, Lord Mahavishnu and Lord Nataraja. Both Lord Shiva and Goddess Parvati’s shrine face east and Ambika shrine is to the right of Lord Shiva which is a wedding posture. In a lower level koshtha, we come across Lord Vinayaka, Lord Dakshinamurti, Lord Lingothbhavar, Lord Brahma, Lord Vishnu and Goddess Durga. 

In the outer prakara, we come across the shrines and idols of Lord Ganesha, Sage Agastya, Goddess Gajalaxmi, Lord Jambukeshwarar, Lord Kailashnathar, Lord Bragatheshwarar, Lord Annamalayar, Lord Ekambareshwarar, Lord Chozheshwarar.

All the Navagrahas are facing Lord Shiva in three rows, 63 Nayanmars, Goddess Anju-Vattathu-Amman, Lord Kaalhastishwarar, Lord Vishwanathar, Lord AshtabhujaBhairava, Lord Jwaradevar, Lord Venkatachaleshwarar, Lord Anjaneya. There is a stucco image of Goddess Kaali, hence only Punugu and Sambrani are applied. 

Goddess Ambika is in a separate shrine. 

We also come across the shrines of Lord Badhrivinayaka, Lord Muruga, Lord Natraja and Lord Somaskandhar, Lord LaxmiVinayaka, Lord Subramanya with his consorts, Lord Kubera, Lord Kashivishwanatha, Goddess Mahalaxmi, Lord Indra, Lord NarthanGanapati, Lord Kalyansundareshwarar, Lord Chandikeshwarar. The idol of Lord Natraja is unique. He has 10 hands. He is resting his left leg on Muyalagan instead of right leg as in Madurai. Shiva Linga under the Kshetra Vruksha is believed to have been worshipped by Sage Agastya. Navgrahas are in a straight line in three rows of three.

A manifestation of Goddess Bhadrakali known as Anju-Vattathu-Amman is present in this temple as an idol. It is believed she protects the devotees during calamities and appears from all four directions in the sky. Hence she is praised as Anju-Vattathu-Amman. According to the Sthala Puran, it is stated that once she circled in the sky for five times and performed a dance. It is believed that she protects devotees during travel.

 

Prayers: 

1. Devotees worship here for eradication of all sins.

2. This place is a parihaar sthala for all doshas including pitru dosha.

3. Devotees worship Anju-Vattathu-Amman for safe travel before commencing a journey.

Poojas:

6 rituals daily, Pradosha pooja, Pooja on Full Moon and Sankatahara Chaturthi

Festivals: 

Chitrai (Apr-May): Bramhotsav with Rishabh vaahan, Saptasthana utsav

Aani (June-July): Thirumanjanam

Aadi (July-Aug): Aadi Puram (Festival on Poorva Phalguni nakshatra day)

Aavani (Aug-Sept): Shri Ganesh Chaturthi

Purattassi (Sept-Oct): Navaratra

Aippasi (Oct-Nov): Annabhisheka and Skandhashashti

Karthigai (Nov-Dec): Somvar and Thirukarthigai

Margazhi (Dec-Jan): Thiruvathirai

Thai (Jan-Feb): Makara Sankranti

Maasi (Feb-March): Mahashivratra

Panguni (March-Apr): Panguni Uttiram (festival on Uttara Phalguni nakshatra day)

Time: 6.30 am to noon; 4 pm to 9 pm

Address: 

Shri Akshayalingeshwara Swamy Temple,
at Post Keezhvelur, 
Tamil Nadu 611104

Phone number: +91-4366276733

Contact number for priest: Shri Balasubramanya Gurukkal +91-9688622618

Courtesy: Various websites and blogs

सिक्कल येथील श्री नवनिधीश्वरर मंदिर

हे मंदिर नागपट्टीनं सप्त स्थानांमधलं तिसरं मंदिर आहे. हे मंदिर जास्त करून श्री मुरुगन ह्यांचं सिक्कल शृंगारवेलर मंदिर म्हणून प्रसिद्ध आहे. नागपट्टीनं - थिरुवारुर मार्गावर नागपट्टीनं पासून हे मंदिर ७ किलोमीटर्सवर आहे. कावेरी नदीच्या दक्षिण काठावरील पाडळ पेथ्र स्थळांपैकी हे एक स्थळ आहे. मूळ मंदिर ६व्या शतकाच्याही आधीपासून अस्तित्वात असावं. असा समज आहे की मुचुकुंद राजाने हे मंदिर ३ऱ्या शतकामध्ये बांधलं. कालांतराने कोचेंगट चोळा राजाने हे मंदिर माड कोविल शैलीमध्ये रूपांतरीत केले. हे अशा २८ शिव मंदिरांपैकी आहे ज्या मंदिरामध्ये भगवान विष्णूंचे देवालय आहे. हे मंदिर शक्ती पीठांपैकी पण एक पीठ आहे. शैव संत अरुणागिरिनाथर ह्यांनी ह्या मंदिरातील श्री मुरुगन ह्यांची स्तुती गायली आहे. ह्या मंदिराच्या शिलालेखांमध्ये पांड्या, विजयनगर आणि मराठा राजांनी मंदिराचा उद्धार तसेच सांभाळ करण्यासाठी केलेल्या योगदानांचा उल्लेख आहे. 

मूलवर: श्री नवनिधीश्वरर मंदिर, श्री पळवेन्नैनायनार, श्री वेन्नैपेरूमन,  श्री वेन्नैलिंगेश्वरर
देवी: श्री सत्ययादाक्षी, श्री वेलनेडुनकन्नी
पूजा / आगम: कारण आगम
क्षेत्र वृक्ष: जाई
पवित्र तीर्थ: क्षीरपुष्करिणी, पलकुलम, गायत्री तीर्थ, लक्ष्मी तीर्थ
पुराणिक नाव: मल्लीगै अरण्य (जाईचे अरण्य), थिरुसिक्कल
वर्तमान नाव: सिक्कल

क्षेत्र पुराण:

१. सिक्कल: एके काळी इथे प्रखर दुष्काळ पडला होता. स्वर्गीय गाय कामधेनूने दुष्काळात अन्न न मिळाल्याने मांस भक्षण केलं. जेव्हां भगवान शिवांना हे कळलं तेव्हां त्यांनी कामधेनूला शाप दिला आणि तिचं शिर वाघाच्या शिरामध्ये रूपांतरित केलं. जेव्हां कामधेनूने क्षमायाचना केली तेव्हां भगवान शिवांनी तिला ह्या ठिकाणी येऊन इथल्या तीर्थामध्ये स्नान करून त्यांची पूजा करण्याचा सल्ला दिला. जेव्हां ती तीर्थामध्ये स्नान करत होती त्यावेळी तिच्या आचळामधून बाहेर आलेल्या दुधाने तीर्थ भरून गेलं. म्हणून ह्या तीर्थाला क्षीरपुष्करिणी / पालकुलम असं नाव पडलं. कालांतराने हे दूध आटून त्याचं लोणी बनलं (तामिळ मध्ये वेन्नै). कामधेनूने भगवान शिवांची पूजा करून शापापासून मुक्ती मिळवली. ह्याआधी वसिष्ठ ऋषी इथे जाईच्या वनात (तामिळ मध्ये मल्लीगै वन) आले होते. ते इथे तपश्चर्या करत होते. ते नेहमी मंदिरात जाऊन दर्शन घ्यायचे. एकदा त्यांनी ह्या मंदिराच्या तीर्थामध्ये लोणी पाहिलं. त्यांनी लोण्याचं शिव लिंग बनवून त्याची पूजा केली. पण ते लिंग जाईच्या वृक्षांमध्ये अडकलं. म्हणून ह्या स्थळाला सिक्कल (तामिळ मध्ये सिक्कल म्हणजे गुंतलेले किंवा गुंफलेले). शिव लिंग लोण्याचे होते म्हणून भगवान शिवांना इथे श्री वेन्नैनाथर आणि श्री वेन्नै लिंगेश्वरर असे संबोधले जाते.

२. शृंगारवेलर: पुराणानुसार सुरपद्मन आणि इतर असुर देवांचा छळ करत होते. ते श्री मुरुगन ह्यांच्याकडे मदतीसाठी गेले. श्री मुरुगन श्री पार्वती देवींकडे गेले. श्री पार्वती देवींनी त्यांना भाला (तामिळ मध्ये वेल) प्रदान केला. आईचा आशीर्वाद घेऊन आणि तिच्याकडून मिळालेला भाला (शक्तीवेल) घेऊन श्री मुरुगन थिरुचेंदूर कडे गेले आणि त्यांनी असुरांचा संहार केला. म्हणून श्री मुरुगन ह्यांना इथे श्रुंगार वेलर (भाला धरलेले मुरुगन) असे संबोधले जाते. ह्या घटने स्मृत्यर्थ इथे सुरसंहार नावाचा मोठा उत्सव साजरा केला जातो. श्री पार्वती देवींनी श्री मुरुगन ह्यांना भाला (वेल) दिला म्हणून त्यांना वेल नेदूनकन्नी असे संबोधले जाते.

३. कोलवामन पेरुमल: महाबळी राजा हा देवांना आणि ऋषींना क्रूरपणे वागवत होता. म्हणून ते भगवान महाविष्णूंकडे मदतीसाठी गेले. महाविष्णू वामन अवतार घेऊन ह्या ठिकाणी आले. त्यांनी भगवान शिवांची उपासना केली आणि त्यांच्याकडून महाबळीचा संहार करण्यासाठी आशीर्वाद आणि शक्ती प्राप्त केली. म्हणून इथे महाविष्णूंना कोलवामन पेरुमल असे संबोधले जाते.

४. असा समज आहे की सिक्कल, एन्कन आणि एट्टूकुडी ह्या ठिकाणच्या श्री मुरुगन ह्यांच्या मूर्ती एकाच शिल्पकाराने बनवल्या आहेत.  जेव्हां मुथरसन राजाच्या आज्ञेवरून शिल्पकाराने सिक्कल येथील पहिली मूर्ती बनवली तेव्हां त्याने परत अशी मूर्ती बनवू नये म्हणून राजाने शिल्पकाराच्या उजव्या हाताचा अंगठा कापून टाकला. नंतर श्री मुरुगन शिल्पकाराच्या समोर प्रकट झाले आणि त्यांनी त्याला एट्टूकुडी येथील मंदिरासाठी सिक्कलसारखीच मूर्ती बनवायची आज्ञा दिली. त्या शिल्पकाराने उजव्या हाताच्या अंगठ्याशिवाय हि मूर्ती पूर्ण केली. जेव्हा राजाला त्या मूर्तीची एट्टूकुडी येथील मंदिरात स्थापना झाली हे कळले तेव्हा त्याने शिल्पकाराला आंधळा बनवलं. श्री मुरुगन परत शिल्पकारासमोर प्रकट झाले आणि त्यांनी तशीच मूर्ती एन्कन येथील मंदिरासाठी बनवण्याची आज्ञा केली. शिल्पकार आपल्या कन्येची मदत घेऊन मूर्ती बनवत होता. एकदा छिन्नीने मूर्ती बनवत असताना कन्येला जखम झाली आणि त्या जखमेच्या रक्ताचे थेंब शिल्पकाराच्या डोळ्यांमध्ये उडाले. त्याबरोबर तो शिल्पकार “एन्कन” (तामिळ मध्ये एन म्हणजे माझे आणि कन म्हणजे डोळे म्हणजेच “माझे डोळे”) असे ओरडला आणि त्याने डोळे चोळले. त्याच क्षणी त्याला परत दृष्टी प्राप्त झाली. जेव्हा राजाला ह्या घटनेची माहिती मिळाली तेव्हा त्याने येऊन शिल्पकाराकडे क्षमायाचना केली. 

५. एकदा मुचुकुंद राजाला त्याच्या कडून एका ब्राह्मणाची हत्या झाल्याने ब्रह्महत्येचा दोष प्राप्त झाला. त्याने इथे भगवान शिवांची उपासना केल्याने त्याची त्या दोषातून मुक्ती झाली. ह्या कृपेची परतफेड म्हणून त्याने हे मंदिर बांधलं.

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:

भगवान विष्णू, श्री मुरुगन, नारद ऋषी, अगस्त्य ऋषी, वसिष्ठ ऋषी, विश्वामित्र ऋषी, गौतम ऋषी, कात्यायन ऋषी, मुचुकुंद राजा, कामधेनू आणि देव.

वैशिष्ट्ये:

१. हिंदू धर्माच्या सर्व शाखांची देवालये ह्या मंदिरामध्ये पहावयास मिळतात.

२. इथे श्री दक्षिणामूर्ती त्यांच्या शिष्यांशिवाय चित्रित केले आहेत.

३. श्री हनुमानांना इथे श्री वरद आंजनेय असे संबोधले जाते.

४. इथे एका उठावदार चित्रामध्ये ऋषी आणि कामधेनू शिव लिंगाची पूजा करत आहेत असे चित्रित केले आहे.

५. एका शिल्पामध्ये श्री पार्वती देवी श्री मुरुगन ह्यांना भाला (वेल) प्रदान करत आहेत असे चित्रित केले आहे.

६. ऎप्पासी ह्या तामिळ महिन्यामध्ये साजऱ्या होणाऱ्या सुरसंहार ह्या उत्सवाच्या एक दिवस आधी श्री शृंगार वेलन (श्री मुरुगन) ह्यांच्या मूर्तीला घाम येतो.

७. शैव संत अरुणागिरिनाथर ह्यांनी ह्या मंदिरातील श्री मुरुगन ह्यांची स्तुती गायली आहे.

८. ह्या मंदिरात एक लाकडी आणि एक चांदीचा रथ आहे.

मंदिराबद्दल माहिती:

ह्या मंदिराची स्तुती शैव संत अप्पर आणि संबंधर ह्यांनी गायली आहे. मंदिर साधारण २ एकरवर पसरले आहे. हे मंदिर पूर्वाभिमुख असून ह्या मंदिराला सात स्तरांचं राजगोपुर आहे आणि तीन प्रकार आहेत. मंदिराच्या समोर कल्याण मंडप आहे. इथली नंदींची मूर्ती खूप भव्य आहे. हे माड कोविल असल्या कारणाने ह्या मंदिराला दोन मजले आहेत. दुसऱ्या मजल्यावर जाण्यासाठी पायऱ्या चढून जायला लागते. दुसऱ्या मजल्यावर अजून एक राजगोपुर आहे जे तीन स्तरांचं आहे. इथले शिव लिंग छोटे आहे आणि चौकोनी पायथ्यावर (अवूदयार) आहे. 

कोष्ठ मूर्ती: श्री विनायक, श्री ब्रह्मदेव, श्री शनीश्वरर आणि श्री दुर्गा देवी. 

गाभाऱ्याच्या जवळ श्री चंडिकेश्वरर, श्री सोमस्कंदरर, श्री नटराज आणि उत्सव मूर्ती आहेत. 

भगवान विष्णूंचे स्वतंत्र देवालय उत्तरेकडील प्रकारामध्ये आहे. इथे त्यांना श्री कोलवामन पेरुमल असे संबोधले जाते. ह्या देवालयामध्ये गाभारा, अंतराळ, महामंडप आणि मुखमंडप आहेत. त्यांचे वाहन गरुड गाभाऱ्याकडे मुख करून आहे. त्यांच्या दोन्ही बाजूंना त्यांच्या पत्नी श्री भूमादेवी आणि श्री श्रीदेवी आहेत. त्या उभ्या मुद्रेमध्ये आहेत. मुखमंडपामध्ये वैकुंठाचे स्टुक्कोचे चित्र आहे. 

मंदिराच्या वायव्येला श्री हनुमानांचं स्वतंत्र देवालय आहे. इथे त्यांना श्री वरद आंजनेय असे संबोधले जाते.

दुसऱ्या मजल्यावर श्री सोमस्कंद, श्री शृंगारवेलर आणि श्री त्यागराज ह्यांची देवालये आहेत.

परिक्रमेमध्ये पुढील मूर्ती आणि देवालये आहेत: श्री गणेश, शैलेश लिंग, ६३ नायनमार, श्री कार्थिगई विनायक, श्री विष्णू, श्री गजलक्ष्मी देवी, श्री षण्मुख, श्री भैरव, नवग्रह, श्री सूर्य आणि श्री चंद्र.

गाभाऱ्याच्या भिंतीवर श्री वसिष्ठ त्यांच्या शिष्यांसमवेत भगवान शिव आणि कामधेनूची पूजा करत आहेत असे चित्र आहे.

मुखमंडपाच्या उजव्याबाजूला श्री अंबिका देवींचे देवालय आहे. त्या दक्षिणाभिमुख आहेत आणि उभ्या मुद्रेत भाविकांवर कृपावर्षाव करत आहेत. इथे एक शिल्प आहे ज्यामध्ये श्री पार्वती देवी श्री मुरुगन ह्यांना भाला (वेल) प्रदान करत आहेत असे चित्रित केले आहे. 

खालच्या मजल्यावर वरच्या मजल्याकडे जाण्यासाठी असलेल्या पायऱ्यांच्या बाजूला श्री गणेशांची मूर्ती आहे ज्याचे नाव श्री सुंदर गणपती असे आहे.

इथे मरगद (पाचू) चे विडंग आहे. 

वरच्या मजल्यावर श्री लिंगोद्भवर ह्यांची मूर्ती आहे. ह्या मूर्तीच्या बाजूला श्री ब्रह्मदेव त्यांच्या हंस ह्या वाहनासमवेत तर भगवान विष्णू त्यांच्या वराह ह्या वाहनासमवेत शिव लिंगाची पूजा करत आहेत अशी मूर्ती आहे. ब्रह्मदेव वीरासन मुद्रेमध्ये असून त्यांच्या हातांमध्ये अक्षयमाला, सर्प आणि उजव्या हातामध्ये ज्योत आहे. त्यांनी जटा मुकुट परिधान केला आहे. त्यांचा पुढचा उजवा हात चिनमुद्रेमध्ये आहे आणि डाव्या हातामध्ये ताडपत्रे आहेत. 

हे जरी भगवान शिवांचं मंदिर असलं तरी ते सिक्कल शृंगारवेलर म्हणून प्रसिद्ध आहे. शृंगारवेलर ह्यांच्या देवालयामध्ये षण्मुख वल्ली आणि दैवानै ह्या त्यांच्या पत्नींसमवेत उभ्या मुद्रेमध्ये आहेत. शृंगारवेलर दक्षिणाभिमुख आहेत. ऎप्पासी ह्या तामिळ महिन्यामध्ये सुरसंहार उत्सवाच्या एक दिवस आधी शृंगारवेलर ह्यांच्या मूर्तीला घाम येतो. 

कल्याण मंडपामध्ये श्री पार्वती देवी आणि भगवान शिवांच्या विवाहाची चित्रे आहेत. 

वसंत मंडपामध्ये श्री मुरुगन ह्यांच्या पुराणातील चित्रे आहेत.

प्रार्थना:

१. भाविकांचा असा समज आहे कि शृंगारवेलर ह्यांच्या स्तुत्यर्थ शत्रूसंहार त्रिशतिचा पाठ केल्यास शत्रूंपासून रक्षण होतं.

२. श्री आंजनेयांची कृपा प्राप्त करण्यासाठी भाविक जन त्यांना दहीभात अर्पण करतात.

३. विविध अडचणींवर मात करण्यासाठी भाविक जन भगवान शिवांची पूजा करतात. त्यांच्या इच्छा पूर्ण झाल्यावर पौर्णिमा आणि अमावास्येला ते श्री वेन्नैनाथर ह्यांना लोणी अर्पण करतात.

पूजा:

रोज सहा पूजा केल्या जातात - उषःकाल पूजा (सकाळी ५.३०), कालसंधी पूजा (सकाळी ९), उच्चीकाल पूजा (दुपारी १२.३०), सायंरक्षा पूजा (संध्याकाळी ४.३०), दुसरी कालसंधी पूजा (रात्री ८), अर्धजाम पूजा (रात्री ९)

तसेच नियमित प्रदोष पूजा केली जाते. अमावस्या, पौर्णिमा, कृत्तिका नक्षत्र, संकटहर चतुर्थी, सोमवार आणि शुक्रवार दिवशी विशेष पूजा केल्या जातात. 

मंदिरात साजरे होणारे सण:

चित्राई (एप्रिल-मे): वार्षिक ब्रह्मोत्सव

वैकासि (मे-जून): विशाखा नक्षत्र उत्सव

आनी (जून-जुलै): थिरुमंजनं

आडी (जुलै-ऑगस्ट): आडीपुरम (पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र उत्सव)

आवनी (ऑगस्ट-सप्टेंबर): गणेश चतुर्थी

पूरत्तासी (सप्टेंबर-ऑक्टोबर): नवरात्री

ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक आणि स्कंदषष्ठी

कार्थिगई (नोव्हेंबर-डिसेम्बर): थिरुकार्थिगई

मारगळी (डिसेम्बर-जानेवारी): थिरुवथीरै

थै (जानेवारी-फेब्रुवारी): थै पुसम (पुष्य नक्षत्रावर उत्सव), पोंगल

मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्री

पंगूनी (मार्च-एप्रिल): पंगूनी उत्तिरं (उत्तरा फाल्गुनी नक्षत्र दिवशी उत्सव)

स्कंद षष्ठी उत्सवाबद्दल माहिती:

ऎप्पासी ह्या तामिळ महिन्यामध्ये शृंगारवेलर ह्यांच्या आदरार्थ १० दिवसांचा स्कंदषष्ठी उत्सव साजरा केला जातो. पुराणानुसार श्री मुरुगन ह्यांना श्री पार्वती देवींनी भाला (वेल) दिला आणि त्याच्या दुसऱ्या दिवशी श्री मुरुगन ह्यांनी थिरुचेंदूर येथे सुरपद्मन ह्या असुराचा वध केला. रथ उत्सवानंतर पाचव्या दिवशी श्री मुरुगन ह्यांना श्री पार्वती देवींकडून भाला (वेल) प्राप्त होतो. त्याच दिवशी ते भाला घेऊन आपल्या देवालयात येतात आणि त्याच दिवशी त्यांच्या मूर्तीमध्ये घामाचे थेम्ब आढळतात.

मंदिराच्या वेळा: सकाळी ५.३० ते दुपारी १२.३०, दुपारी ४ ते रात्री ९

मंदिराचा पत्ता: 

श्री नवनिधीश्वरर मंदिर (श्री शृंगारवेलर मंदिर),
ऍट पोस्ट सिक्कल,
जिल्हा नागपट्टीनं,
तामिळ नाडू ६१११०८

दूरध्वनी: +९१-४३६५२४५४५२, +९१-४३६५२४५३५०

पुजाऱ्याचा दूरध्वनी: ८६०८२२९९२९ 

अस्वीकरण आणि शिष्टाचार (Disclaimer and courtesy):

ह्या लेखांमधली माहिती संकलित करताना विविध आचार्यांचे उपन्यास, दक्षिण भारतातील काही नियतकालिके, तसेच इंटरनेट वरील विविध ब्लॉग्स आणि वेबसाईट्स ह्यांचा आधार घेतला आहे. आपल्याला ह्या लेखांमध्ये काही त्रुटी आढळल्यास आम्हाला जरूर कळवा.

Shri Navaneedhishwarar Temple / Shri Vennailingeshwarar at Sikkal

This is the third temple in the Sapta Sthana temples of Nagapattinam. This temple is more famous as Sikkal Singara Velar Temple of Shri Muruga. It is situated at a distance of 7 kilometers from Nagapattinam on Nagapattinam - Thiruvarur route. It is one of the Padal Pethra Sthalam on the southern bank of Kaveri. The original temple must have existed even before the sixth century and believed to have been built by King Muchukunda in the third century. It was converted into a Mada Kovil by Chola King Kochengat Chola. This is one of the 28 Shiva temples in which we come across a shrine for Lord Vishnu. It is also considered as a Shakti Peetha. Saint Arunagirinathar has praised Lord Muruga of this temple. Inscriptions in the temple denote the contributions made by the Pandya kings, Vijayanagar Kings and The Maratha kings in the upliftment and maintenance of the temple. 

Moolavar: Shri Navaneedhishwarar, Shri Palvennainayanar, Shri Vennaiperuman, Shri Vennailingeshwarar
Devi: Shri Satyaydaakshi, Shri Velnedunkanni
Pooja / Agama: Kaarana Agama
Kshetra Vruksha: Jasmine
Sacred Theertha: Kshirapushkarini, Palkulam, Gayatri Theertha, Lakshmi Theertha,
Puranik Name: Malligai (Jasmine) Aranya, Thirusikkal
Present Name: Sikkal

Kshetra Purana:

1. Sikkal: According to the Puran, once there was a great famine. The divine cow Kamadhenu consumed meat due to scarcity of food. When Lord Shiva came to know about this he cursed Kamadhenu. He turned her into a cow having tiger head. When she begged for forgiveness he directed her to this place. He advised her to take a dip in the temple tank and worship him. While she was taking a dip in the temple tank, milk from her udder filled the temple tank. Hence the temple tank is known as Kshirapushkarini or Palkulam. Eventually the milk got frozen and it became butter (vennai). Kamadhenu worshiped Lord Shiva and got rid of her curse. Earlier to this, Sage Vasishtha had reached this place which was known as Jasmine forest (Malligai Vanam). He was performing penance at this place. He used to visit the temple regularly and once he saw the butter in the temple tank. He made a Shiva Linga out of the butter and tried to remove it after his worship. The lingam got stuck in the Jasmine plants and hence the place got the name Sikkal (in Tamil it means getting entangled or entwined). Since the Linga was made of butter, Lord Shiva is praised as Lord Vennai Nathar and Lord Vennai Lingeshwarar.

2. Singara Velar: According to the Puran, the Devas were being tormented by Surapadman and other asuras. They went to Lord Muruga for help. Lord Muruga approached Goddess Parvati Devi and got a spear (Vel in Tamil) from her. Taking blessing from his mother He proceeded to Thiruchendur with the Shaktivel and destroyed the demon and asuras. Hence he is praised as Singara Velar (Lord holding a spear). This event is celebrated as a grand festival named Sura Samhar. Goddess Parvati is praised as Vel Nedunkanni as she gave the spear to Lord Muruga. 

3. Kolavamana Perumal: Once the Devas and Rishis sought the help of Lord Mahavishnu for protection from the cruelty of the demon Emperor Mahabali. Lord Mahavishnu took Vaman avatar and came to this place and worshiped Lord Shiva. He got the blessings and power from Lord Shiva to annihilate Emperor Mahabali. Hence Lord Mahavishnu is praised here as Lord Kolavamana Perumal. 

4. It is believed that idols of Lord Muruga at Sikkal, Enkan and Ettukudi were sculpted by the same sculptor. When the sculptor made the first idol at Sikkal on the instruction of King Mutharasan, the King did not want the sculptor to make similar idols. He cut the right hand thumb of the sculptor so that he will not make any more idols. Later, Lord Muruga appeared in front of the sculptor and ordered him to make a similar idol for the temple at Ettukudi. He followed the instructions given by Lord Muruga and completed the work without the right thumb. When the idol was installed at the Ettukudi temple, the King came to know about the same. And he blinded the sculptor. But again Lord Muruga directed him to make a similar idol for the temple at Enkan. The sculptor was working with his daughter’s help and followed the instructions given by the Lord. While working with a chisel he inflicted an injury to his daughter, a few drops of blood from the injury splashed on the sculptor’s eye. He rubbed his eyes shouting En (my in Tamil) Kan (eye in the Tamil). At that very instant his eye sight came back. When the King came to know about this incident, he came to this place and apologized to the sculptor. 

5. Once Emperor Muchukunda was afflicted with Brahmahatya dosha for killing a Brahmin. He worshiped Lord Shiva at this place and got relieved of the dosha. As a token of gratitude he built this temple. 

Those who worshiped at this place:
Lord Mahavishnu, Lord Muruga, Sage Narada, Sage Agastya, Sage Vasishtha, Sage Vishwamitra, Sage Gautama, Sage Katyayana, King Muchukunda, Kamadhenu and Gods. 

Special Features:

1. Shrines of all the branches of Hinduism are found in this temple.

2. Lord Dakshinamurti is depicted without his disciples.

3. Lord Hanuman is praised as Lord Varada Anjaneya.

4. A relief depicts Sages and divine cow Kamadhenu worshiping a Shiva Linga.

5. A sculpture depicts Goddess Parvati presenting a spear to Lord Muruga.

6. The idol of Singara Velar sweats on the day prior (before) the Sura Samhar festival in Aippasi.

7. Lord Muruga at this temple was praised by Shaiva Saint Arunagirinathar.

8. The temple has two wooden and one silver chariot. 

About the temple:

The temple is revered by Shaiva Saints Appar and Sambandhar. The temple is spread over 2 acres. It is east facing with a seven tiered Rajagopuram and has three prakarams. There is a Kalyana Mandap in front of the temple. The Nandi idol is very huge. As this is a Mada Kovil, it has two floors and the second level can be reached by climbing the stairs. There is a second level Rajagopuram which is three tiered. The Shiva Linga is small and it has a square Avudayar (Base). 

Koshtha murtis: Lord Vinayaka, Lord Brahma, Lord Shanishwarar and Goddess Durga Devi. 

Near the Sanctum Sanctorum, we come across the shrine of Lord Chandikeshwar, Lord Somaskandarar, Lord Nataraja and Utsav Murti. Lord Vishnu is in a separate shrine in the northern prakaram and is praised as Lord Kolavaman Perumal. The shrine consists of Sanctum, Antarala, Mahamandap and Mukhamandap. His mount Garuda faces the Sanctum. By his sides, we have his consorts Goddess Bhumadevi and Goddess Sridevi. They are in standing posture. There is a stucco image of Vaikuntha in the Mukhamandap. 

There is a separate shrine for Lord Hanuman in the northwest corner and he is praised as Lord Varada Anjaneya. 

In the second level we come across shrines of Lord Somaskanda, Lord Singar Velar, Lord Tyagaraja. 

In the parikrama there are idols and shrines of Lord Ganesha, Shailesh Linga, 63 Nayanmars, Lord Karthigai Vinayaka, Lord Vishnu, Goddess Gajalakshmi Devi, Lord Shanmukha, Lord Bhairav, Navagraha, Lord Surya and Lord Chandra.

On the sanctum wall, we come across Sage Vasishtha and his disciples worshiping Lord Shiva and celestial cow Kamadhenu. 

The shrine of Ambika is on the right side of the front mandap. She graces the devotees in a standing position facing the south. There is a sculpture depicting Goddess Parvati presenting a spear (Vel in Tamil) to Lord Muruga. 

In the idol of Lord Ganesha known as Lord Sundara Ganapati in the lower level and by its side we have steps to reach the upper level. 

There is a Maragada (Emerald) vidanga. In the upper level, there is an idol of Lord Lingodbhavar. By the side of this idol we come across Lord Brahma with his mount Swan and Lord Vishnu with his mount Varaha worshiping the linga.

Lord Brahma is in Virasan posture with Akshaymala, a snake in the upper hand and flame in the right hand. He has a jata mukut. His front right hand is in chinmudra and palm leaves on the left hand. 

Though this is the Shiva temple it is famous as Sikkal Singar Velar temple. 

In Singara Velar shrine, we have Lord Shanmukha with his consorts Valli and Deivanai in standing posture. Lord Singara Velar faces the south. The idol sweats on the day before Sura Samhar festival in the month of Aippasi. In Kalyan Mandap, there are paintings which depict the marriage of Goddess Parvati Devi with Lord Shiva. In the Vasant Mandap there are paintings from Purana pertaining to Lord Muruga.

Prayers: 

1. Devotees believe that by reciting the Shatrusamhar Trishati to Lord Singara Velar they will be shielded by their enemies. 

2. Devotees pray for boon to Lord Anjaneya by offering curd rice.

3. Devotees worship Lord Shiva for relief from various difficulties. On getting their boon, they offer butter on New Moon and Full Moon days to Lord Vennaii Nathar as a mark of respect.

Poojas:

Daily Poojas: Six times a day (Ushatkaal pooja: 5.30 am, Kalasandhi pooja: 9 am, Ucchikal pooja: 12.30 noon, Sayamraksha pooja: 4.30 pm, Second pooja: 8 pm (sandhi pooja), Ardhajama pooja: 9 pm) 

In addition to these poojas there are regular pradosha poojas, special poojas on New Moon, Full Moon, Krittika Nakshatra, Sankatahara Chaturthi, Mondays and Fridays.

Festivals:

Chitrai (April-May): Annual Brahmostav festival

Vaikasi (May-June): Vishakha Nakshatra festival

Aani (June-July): Thirumanjanam 

Aadi (July-August): Puram festival (festival on Poorva Phalguni Nakshatra day)

Aavani (August-Sept): Ganesh Chaturthi

Purattasi (Sept-Oct)): Navaratri 

Aipassi (Oct-Nov): Annabhishek and Skandashashthi

Karthigai (Nov-Dec): Thiru Karthigai

Margazhi (Dec-Jan): Thiruvathurai

Thai (Jan-Feb): Thai pusam (festival on Pushya nakshatra) and Pongal 

Masi (Feb-Mar): Mahashivaratri 

Panguni (March-April): Panguni Uttiram

About Skanda Shashthi festival:

In Aipassi, a festival for Lord Singara Velar for 10 days is held which is known as Skanda Shashthi festival. According to Purana, Lord Muruga, received the spear (Vel) from Goddess Parvati Devi at Sikkal and slayed the demon Surapadman on the next day at Thiruchendur. After the Ratha festival on the fifth day, he receives the spear from Goddess Parvati Devi. He returns to the shrine with the spear he got from Goddess Parvati Devi on the same day. Sweat drops appear on the idol of Lord Muruga in his shrine after he receives the spear from his mother. 

Timings: 5.30 am to 12.30 noon and 4 pm to 9 pm.

Address: Shri Navaneedhishwarar Temple (Shri Singara Velar temple), at Post Sikkal, Nagapattinam District, Tamil Nadu, 611108

Phone: +91 4365245452, +914365245350

Priest: 8608229929

Courtesy: Various websites and blogs

नागपट्टीनं येथील श्री कायारोहणेश्वरर मंदिर

कावेरी नदीच्या दक्षिण काठावर असलेलं हे मंदिर नागपट्टीनं शहरामध्ये आहे. सप्त विडंग स्थळांपैकी हे एक मंदिर आहे. इथल्या विडंगाचे नाव सुंदर विडंग असे आहे. शैव संत थिरुज्ञानसंबंधर, अप्पर आणि सुंदरर ह्यांनी ज्या मंदिरांची स्तुती गायली आहे त्या पाडळ पेथ्र स्थळांपैकी हे एक स्थळ आहे. वर्तमान स्थितीतलं मंदिर २००० वर्षे जुनं आहे आणि ते चोळा आणि पल्लव राजांनी बांधलं. हे मंदिर ६व्या शतकाच्याही आधीपासून अस्तित्वात असावं. मूळ मंदिर लाकोलिसा समाजाने बांधलं असा समज आहे. ह्या समाजाचा उगम गुजरात मध्ये आहे. गुजरातमधल्या कायारोहण मंदिराचे हे हुबेहूब मंदिर आहे. 

मूलवर: श्री कायारोहणेश्वरर
उत्सवर: श्री चंद्रशेखरर
देवी: श्री नीलायदाक्षी
पूजा / आगम: कामिग आगम
पवित्र तीर्थ: पुंडरीकाक्ष तीर्थ
क्षेत्र वृक्ष: आंबा
पुराणिक नाव: नागायकरोणम
वर्तमान नाव: नागपट्टीनं
जिल्हा: नागपट्टीनं, तामिळनाडू

क्षेत्र पुराण:

१. दशरथ राजाला जेव्हा कळालं कि शनीदेवांच्या रोहिणी नक्षत्रातील भ्रमणामुळे दुष्काळ पडणार आहे तेव्हा त्यांनी शनिदेवांशी युद्ध करण्याचं ठरवलं. पण सूर्यदेवांनी त्यांना थांबवलं आणि युद्ध करण्याऐवजी शनिदेवांना त्यांची पूजा करून प्रस्सन करण्याचा सल्ला दिला. सूर्यदेवांच्या सल्ल्यानुसार दशरथ राजाने शनिदेवांची पूजा करून त्यांना प्रसन्न केले. त्यामुळे दशरथ राजाच्या इच्छेनुसार त्या काळामध्ये दुष्काळाचा त्रास कमीत कमी झाला. म्हणून इथे सर्व नवग्रह पश्चिमाभिमुख आहेत.

२. इथे अतिपथर नावाचा एक कोळी होता जो भगवान शिवांचा उत्कट भक्त होता. जेव्हा तो मासे पकडायचा तेव्हा त्याला एक सवय होती कि तो पहिला पकडलेला मासा नेहमी भगवान शिवांना अर्पण करण्याच्या भावनेने परत समुद्रात अर्पण करायचा. एकदा त्याची परीक्षा घेण्याकरता भगवान शिवांनी एके दिवशी त्याच्या हातात फक्त एकच मासा येईल अशी व्यवस्था केली. पण सवयीनुसार अतिपथरने कशाचीही पर्वा न करता तो एकमेव मिळालेला मासा समुद्राला म्हणजेच भगवान शिवांना अर्पण केला. त्यानंतर एकदा भगवान शिवांनी त्याला एक सुवर्णाचा मासा दिला. बाकीच्या कोळ्यांनी त्याला तो मासा ठेवायचा सल्ला दिला. पण अतिपथरने नेहमीप्रमाणे तो मासा समुद्राला अर्पण केला. त्याच्या भक्तीवर प्रसन्न होऊन श्रो पार्वती देवी आणि भगवान शिवांनी त्याला दर्शन दिले आणि त्याला मुक्ती प्रदान केली. त्याला नायनमारांमध्ये मध्ये समाविष्ट केलं. ह्या मंदिरामध्ये त्याचं स्वतंत्र देवालय आहे.

३. अळूगुणी सिद्धर: जशी लहान मुलं आपला हट्ट पुरविण्यासाठी आईसमोर रडतात तसेच हे सिद्ध श्री पार्वती देवींच्या समोर मुक्तीचा हट्ट धरुन रडायचे. शेवटी भगवान शिवांच्या संमतीने पार्वती देवींनी त्यांना मुक्ती देवविली. इथे अळूगुणी सिद्धर ह्यांची जीव समाधी आहे. वैकासि ह्या तामिळ महिन्यामध्ये विशाखा नक्षत्र दिवशी तसेच पौर्णिमेच्या दिवशी इथे विशेष पूजा केली जाते आणि नैवेद्य म्हणून खीर (पायसम) अर्पण केली जाते.

४. पुंडरीकाक्ष ऋषींनी इथे मुक्ती प्राप्त करण्यासाठी तपश्चर्या केली. भगवान शिवांनी त्यांना दर्शन दिलं आणि आलिंगन देऊन मुक्ती प्रदान केली. सहसा मुक्ती आत्म्याला मिळते शरीराला नव्हे, पण इथे भगवान शिवांनी ऋषींच्या शरीराला (काया) आलिंगन (आरोहण) देऊन मुक्ती दिली म्हणून इथे भगवान शिवांना कायरोहणर असे संबोधले जाते.

५. एकदा नागांच्या राजाने भगवान शिवांची पूजा केली आणि त्या पूजेच्या प्रभावाने त्याला एक कन्यारत्न प्राप्त झाले. पण ह्या कन्येला तीन स्तने होती. भगवान शिवांनी राजाला आश्वासन दिलं कि जेव्हा सूर्य राजवंशातील एक राजा त्याला भेट देईल त्यावेळी ह्या कन्येचे तिसरे स्तन अदृश्य होईल. जेव्हा शाळीसुहन राजा इथे आला त्यावेळी त्या कन्येचे तिसरे स्तन अदृश्य झाले. नागराजाने आपल्या कन्येचा विवाह शाळीसुहन राजाशी करविला. इथे नागराजाने भगवान शिवांची उपासना केली म्हणून ह्या स्थळाला नागायकरोणम असे नाव प्राप्त झाले.

६. पुराणानुसार मुचुकुंद राजाने इंद्र देवांना त्यांच्या असुरांबरोबरच्या युद्धामध्ये मदत केली म्हणून इंद्र देवांनी त्यांना सात शिव लिंगे भेट दिली. ही शिव लिंगे खूप छोटी आहेत. त्यांना विडंग असे म्हणतात. राजाने हि लिंगे सात विविध स्थळी स्थापित केली. ह्या सात स्थळांना एकत्रित सप्त विडंग असं म्हणतात. हे मंदिर त्या सप्त विडंग स्थळांमधलं आहे. इथले शिव लिंग माणिक रत्नाचे बनले आहे. हे शिव लिंग खूप सुंदर आहे, म्हणून भगवान शिवांना इथे सुंदर विडंग असे संबोधले जाते.

७. एकदा भगवान शिवांनी नंदींना कन्या रूपातल्या अंबिका देवींचे रक्षण करण्याचा आदेश देऊन त्यांच्याकडे लक्ष द्यायला सांगितलं. पण नदींनी भगवान शिवांकडे इच्छा व्यक्त केली कि पार्वती देवींचे रक्षण करताना पण त्यांचं (नंदींचं) लक्ष भगवान शिवांकडे असावं. भगवान शिवांनी नंदींची इच्छा मान्य केली. म्हणून इथे नंदींची मान थोडी वळली आहे, त्यांचा एक डोळा भगवान शिवांकडे आहे तर दुसरा डोळा पार्वती देवींकडे आहे. म्हणून इथे नंदींना एरट्टाई पर्वाई नंदी (दोन दृष्ट्या असलेला नंदी).

८.  क्षेत्र पुराणानुसार सलीजा महाराजांनी इथून जवळ असलेल्या सात स्थळांमध्ये भगवान शिवांची उपासना केली. ह्या त्यांच्या उपासनेच्या स्मृत्यर्थ भगवान शिवांची मिरवणूक सात गावांतून जाते - पोगैनल्लूर, पोरावाचेरी, सिक्कल, पलूर, वाडागुडी, थेटी आणि नागूर. मिरवणूक माड विधींमधून (मंदिराच्या भोवतालच्या रस्त्यांमधून) जाते. ह्या सात स्थळांना नागपटीनं चे सप्त स्थाने म्हणतात.

ह्या ठिकाणी ज्यांनी उपासना केली त्यांची नावे:
सप्त ऋषी, मार्कंडेय, पुंडरीकाक्ष, अळुगुणी सिद्धर, अतिपथर कोळी, दशरथ राजा, नागराजा, सलीजा राजा.  

वैशिष्ट्ये:

१. गाभाऱ्याच्या मंडपावर १२ राशींची शिल्पे आहेत.

२. ह्या मंडपामध्ये भगवान शिवांची उपासना केल्याने ग्रहदोषांचे निवारण होते असा समज आहे.

३. इथे चार हत्ती, ज्यातील प्रत्येकाला चार दंत आहेत, ते श्री गजलक्ष्मी देवींची पूजा करत आहेत असे चित्रित केले आहे.

४. कोष्ट मूर्तींच्या बाहेर श्री दक्षिणामूर्तींचे स्वतंत्र देवालय आहे ज्यामध्ये त्यांच्या आजूबाजूला आठ शिष्य आहेत. सहसा चार असतात.

५. भगवान शिवांची स्तुती गायल्याने सुंदरर ह्यांना मोत्यांचा हार, हिऱ्यांचा हार, कस्तुरी आणि अश्व प्राप्त झाले.

६. नंदींची मान अशा तऱ्हेने वळली आहे कि त्यांचा एक डोळा भगवान शिवांकडे आहे तर दुसरा देवींकडे आहे.

७. श्री भैरवांचे इथे श्वानाच्या ऐवजी सिंह वाहन आहे.

८. आग्नेय दिशेच्या प्रकारामधून पाहिलं तर क्षेत्र वृक्ष नंदींसारखं भासतं.

९. इथल्या क्षेत्र वृक्षाच्या फळाला (आम्र वृक्ष) आम्ल, कडू, गोड आणि आंबट चवी आहेत.

१०. नवग्रह देवालयामध्ये सर्व नवग्रह तीन रांगेंमध्ये रचले आहेत.

मंदिराबद्दल माहिती:

जरी हे भगवान शिवांचं मंदिर असलं तरी ते श्री नीलायदाक्षी अम्मन कोविल म्हणून प्रसिद्ध आहे. मूळ मंदिर लाकोलीसा समाजाने बांधलं असा समज आहे. ह्या शिवाय त्यांनी जे मंदिर बांधलं ते कांचीपुरम मध्ये आहे. हे मंदिर शक्ती पिठांपैकीपण एक आहे. ह्या मंदिराला शिवराजधानी पण म्हणलं जातं कारण भगवान शिव इथे राज्य करतात. हे मंदिर समुद्र किनाऱ्यावर आहे.

हे मंदिर पूर्वाभिमुख असून इथे सात स्तरांचं राजगोपुर आहे. मंदिराच्या प्रवेशावर नंदींचे स्टुक्कोचे चित्र आहे. ह्याशिवाय इथे पांच स्तरांचं राजगोपुर आहे. ह्या पांच स्तरांच्या राजगोपुरापुढे ध्वजस्तंभ, बलीपीठ आणि नंदी आहेत. मंदिरामध्ये गाभारा, अंतराळ आणि अर्धमंडप आहे.

इथले शिव लिंग स्वयंभू आहे. हे थोडे मोठे आहे आणि काळ्या रंगाचे आहे. हे मूळ लिंग नाही. मूळ लिंगाची बऱ्याच पूर्वी चोरी झाली. वर्तमान लिंग गोमेदचे बनले आहे.  शिव लिंगाच्या पाठीमागे श्री पार्वती देवी आणि भगवान शिव वधूवराच्या रूपांत आहेत. 

कोष्ठ मूर्ती: श्री दक्षिणामूर्ती, श्री लिंगोद्भवर, श्री ब्रह्मदेव, श्री दुर्गादेवी, श्री अर्धनारीश्वरर आणि श्री भिक्षादनर

प्रकारामध्ये पुढील मूर्ती आहेत: अतिपथर नायनमार, श्री वल्लभ गणपती, श्री अघोर वीरभद्र, आत्मलिंग, श्री विनायकर, श्री पळनी अंदवर आणि इडुम्बन. 

राजधानी मंडपात पुढील मूर्ती आहेत: श्री गणेश, वल्ली आणि दैवानै समवेत श्री षण्मुख, श्री काशी विश्वनाथ आणि श्री भैरव. उजव्या बाजूला श्री अंबिका देवींचे म्हणजेच श्री नीलायदाक्षी ह्यांचे देवालय आहे. त्या उभ्या मुद्रेमध्ये आहेत. 

आतल्या प्रकारामध्ये पुढील मूर्ती आणि देवालये आहेत: श्री सूर्य, ६३ नायनमार, श्री मवादी पिल्लैयार (आम्रवृक्षाच्या खाली असलेले श्री गणपती), श्री वेन्नैपिरन, श्री अरुणाचलेश्वरर, श्री भैरव, श्री गजलक्ष्मीदेवी, श्री शनीश्वरर आणि नवग्रह. नवग्रहांच्या देवालयामध्ये सर्व तीन रांगेमध्ये मूलवर कडे मुख करून आहेत. 

उत्सव मूर्ती अशा आहेत: श्री भिक्षादनर, श्री शिवगामींसमवेत श्री नटराज आणि काटची नायनार

श्री त्यागराजांचे देवालय भगवान शिवांच्या बाजूला आहे. ह्या देवालयाच्या समोर शैव संत संबंधर त्यांच्या पत्नी परवै नायनार ह्यांच्या समवेत आहेत. 

बाहेरील प्रकारामध्ये पुढील मूर्ती आहेत: श्री अनुकूल आंजनेय, श्री भद्रकाली आणि अळुगुणी सिद्धर ह्यांची जीवसमाधी.

इतर देवालये आणि त्यांची वैशिष्ट्ये:

सुंदर विडंगर: ह्या मंदिरातले विडंगर खूप सुंदर आहे आणि त्याचे नाव सुंदर विडंगर आहे. भगवान शिवांच्या गाभाऱ्याच्या उजव्या बाजूला श्री त्यागराजांचे देवालय आहे. सहसा इतर मंदिरांमध्ये श्री त्यागराजांच्या मुखाचे दर्शन मिळते. ह्या ठिकाणी वैकासि ह्या तामिळ महिन्यात विशाखा नक्षत्र दिवशी तसेच मारगळी ह्या तामिळ महिन्यामध्ये थिरुवथीरै ह्या उत्सवामध्ये भगवान शिवांना अलंकार अशा तऱ्हेने केले जातात जेणेकरून श्री त्यागराजांच्या उजव्या हाताचे आणि पायाचे दर्शन घडते. इथल्या उत्सवातली  मिरवणुक एखाद्या मागे पुढे सरकणाऱ्या लाटेसारखी भासते. ह्याला परवर नृत्य (नर्दन) म्हणतात.

श्री नीलायदाक्षी देवी:

असा समज आहे की नीलायदाक्षी देवी आपल्या भक्तांवर सागरासारखा कृपावर्षाव करते. हे दर्शविण्यासाठी तिचे नेत्र निळ्या रंगाचे आहेत. नीलायदाक्षी देवींचे स्वतंत्र देवालय आहे आणि ह्या देवालयाला ध्वजस्तंभ आहे. नीलायदाक्षी देवी युवा अवस्थेतल्या कुमारिका चित्रित केल्या आहेत. म्हणून आडी पुरम (पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्र उत्सव) इथे भव्यतेने साजरा केला जातो. त्यांची मिरवणूक चिनी मातीच्या रथामधून काढली जाते. इथला गाभारा रथाच्या आकाराचा आहे. नीलायदाक्षी देवी कुमारिका असल्याकारणाने भगवान शिवांनी नंदींना त्यांच्या रक्षणासाठी पाठवले. पण नंदींना भगवान शिवांपासून दूर जायचे नव्हते. भगवान शिवांनी त्यांना वरदान दिलं की ते जरी पार्वतीदेवींबरोबर त्यांचे रक्षण करण्यासाठी त्यांच्या जवळ असले तरी त्यांना भगवान शिवांचं सतत दर्शन होईल. म्हणून इथे नंदी भगवान शिव आणि पार्वती देवी ह्या दोघांकडेही मुख करून आहेत असं दिसतं. त्यांच्या डाव्या डोळ्याची दृष्टी भगवान शिवांकडे आहे तर उजव्या डोळ्याची दृष्टी पार्वतीदेवींकडे आहे. भाविक जन इथे नेत्र दोषांच्या निवारणासाठी नंदींची पूजा करतात.

श्री विनायक: 

श्री विनायकाचे इथे स्वतंत्र देवालय आहे जेथून ते आपल्या भक्तांवर कृपावर्षाव  करतात. त्यांच्या शरीराभोवती एक सर्प वेटाळा घालून आहे तर एक सर्प त्यांच्या माथ्यावर छत्रीसारखा आहे. म्हणून त्यांना श्री नागभरण विनायक (नागभूषण विनायक) असे संबोधले जाते. राहू आणि केतू दोषांच्या निवारणासाठी भाविक जन त्यांची पूजा करतात. इथे राहू काळ तसेच राहू आणि केतूंच्या गोचर काळात विशेष पूजा केली जाते. 

इथे श्री भैरवांचे श्वानाच्या ऐवजी सिंह हे वाहन आहे. असा समज आहे की जेव्हा पुंडरीकाक्ष ऋषींनी इथे भगवान शिवांची पूजा केली त्या पूजेच्या प्रभावाने गंगा नदी श्री भैरवांसमवेत प्रकट झाली. इथे श्री भैरव काळभैरव रूपांत भक्तांवर कृपावर्षाव करतात. ते दक्षिणाभिमुख असून त्यांच्या मुखावरचा भाव उग्र आहे. त्यांना शांत करण्यासाठी म्हणून इथे त्यांच्यासमोर दोन विनायक आहेत.

दक्षिण भारतामध्ये अशी प्रथा आहे की जेव्हा मंदिरासमोरून प्रेतयात्रा जाते तेव्हा मंदिराची दारे बंद ठेवली जातात. पण इथे प्रेताला मंदिरातील हार आणि वस्त्र अर्पण केली जातात. कोळी समाजातील एका श्रेष्ठ शिव भक्ताच्या आदरार्थ असं केलं जातं. 

सहसा उत्सवाच्या वेळेस रथयात्रा मंदिराच्या भोवतालच्या चार रस्त्यांमधून जाते. पण इथे रथयात्रा ह्या स्थळाच्या म्हणजेच नागपट्टीनंच्या आजूबाजूच्या सात गावांतून फिरते. सालीजा महाराजांना भगवान शिवांनी ह्या ठिकाणी विवाहाच्या पोशाखात दर्शन दिलं होतं. त्यांच्या आदरार्थ रथयात्रा सात गावांतून फिरवली जाते.

मोहिनी यात्रा: 

सहसा इतर मंदिरांमध्ये भगवान शिवांच्या मिरवणुकीमध्ये भगवान शिव वृषभ वाहनावर अशी मिरवणूक असते. पण इथे ह्या मिरवणुकीमध्ये भगवान विष्णू त्यांच्या मोहिनी रूपांत सहभागी होतात. समुद्र मंथनातून निर्माण झालेलं अमृत प्राशन करण्याआधी देवांनी भगवान शिवांची पूजा केली नाही. त्यांना क्षमा करण्यासाठी म्हणून भगवान शिवांनी प्रदोष समयी तांडव नृत्य केले. त्याचवेळी भगवान विष्णूंनी मोहिनी रूपांत अवतार घेतला. म्हणून प्रदोष पूजेच्या समयी इथे मोहिनी देवींचे दर्शन होते. इतर वेळी मोहिनी देवींची मूर्ती भगवान शिवांच्या गाभाऱ्यात ठेवली जाते. 

इथे कालीदेवींचे म्हणजेच अष्टभुजा अंबिकांचे देवालय आहे.

तसेच अष्ट भैरव आणि गजलक्ष्मी ह्यांची पण देवालये आहेत.

शिव लिंगाच्या पाठीमागे सोमस्कंदर आणि बारा हात असलेले श्री मुरुगन ह्यांच्या मूर्ती आहेत.

परिक्रमेमध्ये श्री चंडिकेश्वरर ह्यांचे देवालय आहे. 

इथल्या क्षेत्र वृक्षाची (आंबा) फळे खूप गोड आहेत. पण हे वृक्ष मंदिराच्या बाहेर लावल्यास त्याची फळे एवढी गोड नसतात.

प्रार्थना:

१. भाविक जन इथे पापांचं क्षालन करण्यासाठी प्रार्थना करतात.

२. ग्रहदोषांच्या निवारणासाठी भाविक जन इथे भगवान शिवांच्या गाभाऱ्याच्या छतावर असलेल्या बारा राशींच्या खाली उभे राहून प्रार्थना करतात.

३. ज्यांना नेत्र दोष आहेत ते भाविक जन इथे एरट्टाई पर्वाई नंदी ह्यांची प्रार्थना करतात.

४. राहू केतू दोषांचे निवारण होण्यासाठी भाविक जन इथे नागभूषण विनायकांची प्रार्थना करतात.

५. इथे कालभैरव दक्षिण दिशेला मुख करून आहेत. म्हणून भाविक जन इथे दीर्घायुष्यासाठी काळभैरवांची प्रार्थना करतात.

पूजा:

कामिग आगमानुसार नियमित दैनंदिन पूजा. तसेच प्रदोष पूजा केली जाते. दररोज सकाळी ९ वाजता आणि रात्री ८ वाजता अभिषेक केला जातो.

मंदिरात साजरे होणारे सण:

वैकासि (मे-जून): कल्याण (विवाह) उत्सव

आनी (जून-जुलै): आयिल्यम (मराठी मध्ये अशलेषा) नक्षत्र दिवशी अर्धजाम पूजेच्या समयी पुंडरीकाक्ष ऋषीं भगवान शिवांमध्ये विलीन होऊन मुक्ती पावले ह्या स्मृत्यर्थ पूजा केली जाते. अर्धजाम पूजा मंदिर बंद होण्याच्या अगदी आधी केली जाते.

आडी (जुलै-ऑगस्ट): आडीपुरम उत्सव (पूर्वा फाल्गुनी नक्षत्रावर उत्सव)

ऎप्पासी (ऑक्टोबर-नोव्हेंबर): अन्नाभिषेक

कार्थिगई (नोव्हेंबर-डिसेम्बर): थिरुकार्थिगई

मासी (फेब्रुवारी-मार्च): महाशिवरात्रि

मंदिराच्या वेळा: सकाळी ६ ते दुपारी १२.३०, संध्याकाळी ५ ते रात्री ९.३०

मंदिराचा पत्ता:

श्री कायारोहणेश्वरर मंदिर,
नागपट्टीनं,
तामिळ नाडू ६११००१

मोबाईल नंबर: +९१-९८९४५-०१३१९, +९१-९३६६६-७२७३७

आभार: https://tamilnadu-favtourism.blogspot.com/,  https://temple.dinamalar.com/en/

अस्वीकरण आणि शिष्टाचार (Disclaimer and courtesy):

ह्या लेखांमधली माहिती संकलित करताना विविध आचार्यांचे उपन्यास, दक्षिण भारतातील काही नियतकालिके, तसेच इंटरनेट वरील विविध ब्लॉग्स आणि वेबसाईट्स ह्यांचा आधार घेतला आहे. आपल्याला ह्या लेखांमध्ये काही त्रुटी आढळल्यास आम्हाला जरूर कळवा.